Banka hesabının veya kripto varlık platformundaki bakiyenin kullanılamaz hale gelmesi, çoğu kişi için ilk kez karşılaşılan bir durumdur. Burada yapılan en kritik hata, blokenin dayanağını öğrenmeden dilekçe yazmaktır. 5549 ve 5411 sayılı düzenlemeler ile ceza soruşturmalarında uygulanan koruma tedbirleri farklı hukuki rejimlere ve farklı itiraz mercilerine tabidir. Bu rehber, dayanağın tespiti ile itiraz takviminin kurulmasına odaklanır.
Blokenin Kaynağını Ayırt Etmek
Uygulamada karşılaşılan başlıca kaynaklar şunlardır:
- Soruşturma kapsamında verilen ve malvarlığına yönelik koruma tedbiri niteliği taşıyan karar
- 5549 kapsamında işlemin geçici olarak ertelenmesine ilişkin idari nitelikte tedbir
- Bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı sınırlama
- Başka bir dosyadaki icra veya haciz işleminin hesaba yansıması
Bu ayrım yapılmadan yazılan dilekçe, yanlış mercie verildiği için süre kaybına yol açar. İlk adım, bankadan blokenin dayanağının ve varsa dosya numarasının yazılı olarak istenmesidir.
Neden Hesabınıza Dokunuldu Sorusunun Cevabı
Hesap sahibinin doğrudan şüpheli olmadığı, ancak dolandırıcılık mağdurundan gelen bir transferin zincir üzerinde kendi hesabına uğradığı dosyalar sıklıkla görülür. TCK'nın suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerinin aklanmasına ilişkin hükmü, bu tür zincirlerde gündeme gelir. Böyle bir durumda savunmanın merkezinde, paranın hangi hukuki ilişkiye dayandığı yer alır: satış sözleşmesi, hizmet faturası, kripto platformu üzerinden yapılan alım satım kaydı, karşı tarafla yazışmalar. Bu belgeler ne kadar erken sunulursa, tedbirin kapsamının daraltılması ihtimali o kadar artar.
İtiraz Takvimini Kurmak
- Blokenin dayanağı ve karar tarihi yazılı olarak öğrenilir.
- Dosyada kısıtlama kararı olup olmadığı kontrol edilir; kısıtlama varsa inceleme talebi ayrıca yapılır.
- Koruma tedbirine karşı itiraz, kanunda öngörülen kısa süre içinde ve görevli hâkimliğe yöneltilir.
- Dilekçeye para akışını gösteren dekontlar, sözleşmeler ve ticari kayıtlar tarih sırasıyla eklenir.
- Tedbirin tamamının kaldırılması yanında, kapsamının makul bir tutarla sınırlanması alternatif talep olarak yazılır.
Tebligat Gecikmesinin Yarattığı Ağır Sonuç
Koruma tedbirlerine ve kararlara karşı itiraz süreleri kısadır ve tebliğ ya da öğrenme anıyla başlar. Hesap sahibinin adresinin güncel olmaması, kararın geç öğrenilmesine ve itirazın süresinde yapılamamasına yol açar. Bankadan gelen bilgilendirmenin, dosyadaki resmi tebligatın yerini tutmadığı unutulmamalıdır. Bu nedenle blokeyi öğrendiğiniz gün, öğrenme tarihini gösteren bir kayıt oluşturmak ve adres bilgisini ilgili mercie bildirmek gerekir. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarında ise sınırlamanın SPK düzenlemeleri kapsamındaki yükümlülüklerden mi yoksa adli bir karardan mı kaynaklandığı ayrıca sorulmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Tedbirin niteliği ve dosyanın kapsamı itiraz yolunu değiştirdiğinden, dilekçe verilmeden önce dosyanın bir hukukçu tarafından incelenmesi önemlidir.