İlamsız icra takibi, elinde mahkeme ilamı bulunmayan alacaklıya hızlı bir yol sunar; borçlu açısından ise sürelerin çok kısa işlediği bir süreç anlamına gelir. İİK takibin yürüyüşünü, HMK ise takibe bağlı olarak açılan davaların usulünü belirler. Maaş haczi gündeme geldiğinde, geçmişte kaçırılmış tek bir tebligat çoğu zaman geri dönülemez bir sonuç doğurmuş olur.
Ödeme Emri Tebliğinden Sonra İşleyen Süreler
Ödeme emrinin tebliğinden itibaren borçlunun itiraz için yedi günü vardır. Aynı sürede borcun ödenmesi ya da mal beyanında bulunulması da beklenir. İtiraz süresinde yapılmazsa takip kesinleşir ve alacaklı haciz talep edebilir hale gelir. İtiraz, borcun tamamına yönelik olabileceği gibi bir kısmına veya imzaya da yöneltilebilir; hangi itirazın ileri sürüldüğü sonraki aşamayı doğrudan belirler.
Tebligat Usulsüzse Ne Yapılır
Borçlunun takipten maaşına haciz geldiğinde haberdar olması, uygulamada sık karşılaşılan bir durumdur. Bunun tipik nedeni, ödeme emrinin eski adrese ya da usulüne aykırı şekilde tebliğ edilmiş olmasıdır. Böyle bir durumda usulsüz tebligat şikâyeti yoluna gidilir ve öğrenme tarihinin tebliğ tarihi sayılması istenir. Bu talebin kabul edilmesi, kapanmış görünen itiraz süresini yeniden açar. Şikâyetin de kendi süresi bulunduğundan, haczi öğrenir öğrenmez harekete geçilmelidir.
Maaş Haczinde Sınırlar
- Maaş ve ücretlerin ancak belirli bir oranı haczedilebilir; kural olarak dörtte birden az olmamak üzere kesinti yapılır
- Nafaka alacakları bakımından bu sınırlama uygulanmaz
- İşveren, haciz yazısına süresinde cevap vermek ve kesintileri yapmakla yükümlüdür
- Birden fazla haciz varsa sıra cetveline göre işlem yapılır
- Haczedilemeyecek nitelikteki ödemeler ayrıca değerlendirilir
İtirazın Kaldırılması ile İptali Ayrımı
Borçlunun itirazı üzerine takip durur. Alacaklının elinde İİK anlamında belge varsa icra mahkemesinde itirazın kaldırılmasını isteyebilir; böyle bir belge yoksa genel mahkemede itirazın iptali davası açması gerekir. İtirazın iptali davası, itirazın tebliğinden itibaren bir yıllık süreye tabidir. İki yolun karıştırılması, dosyanın usulden reddiyle ve zaman kaybıyla sonuçlanır.
Takip Planı
- Ödeme emrinin tebliğ tarihi ve tebligat şerhinin niteliği kontrol edilir.
- İtiraz kapsamı ve gerekçesi net biçimde belirlenir.
- Haciz varsa kesinti oranı ve dayanağı incelenir.
- Alacaklının elindeki belgenin niteliğine göre karşı strateji kurulur.
İcra dosyalarında süreler gün üzerinden işlediği için gecikmenin telafisi güçtür. Dosyanızdaki tebligat ve haciz işlemlerini vakit kaybetmeden bir hukukçuyla incelemeniz yerinde olur.