İcra takibinde borçlu bakımından en görünür sonuç maaş haczi, alacaklı bakımından ise satış aşamasıdır. İİK ve HMK ekseninde yürüyen bu süreçte hem alacaklının hem borçlunun elindeki başvuru yolları çok kısa sürelere bağlıdır. Bir günlük gecikme, kimi zaman tüm satış sürecinin geçerli hâle gelmesi anlamına gelir.
Maaş Haczinde Sınır ve Sıra
Maaşın tamamı haczedilemez; kural olarak en çok dörtte biri haczedilebilir ve borçlunun ailesinin geçimi için gerekli kısım hariç tutulur. Nafaka alacakları bu sınırlamadan farklı bir rejime tabidir ve öncelik taşır. Birden çok haciz varsa sıra cetveline göre işlem yapılır. İşverene gönderilen haciz yazısında kesinti oranı açıkça belirtilmemişse, eksik ya da fazla kesinti riski doğar; bu nedenle yazının içeriği takip edilmelidir.
Satış Sürecinde Kontrol Noktaları
- Haczin konulduğu tarih ve satış talebi için öngörülen sürenin son günü kaydedilir.
- Kıymet takdiri raporu tebliğ alındığında itiraz süresi hemen takvime işlenir.
- Satış ilanının tebliği ve ilan içeriği kontrol edilir.
- İhale sonrası şikâyet için öngörülen kısa süre önceden not edilir.
- Bedelin ödenmesi ve tescil aşamaları ayrı ayrı izlenir.
Tebligat Gecikmesi Hangi Hakları Yakar?
Kıymet takdirine itiraz ve ihalenin feshi talebi için öngörülen süreler yedi gün gibi kısa sürelerdir ve tebliğ tarihinden işler. Satış ilanının usulüne uygun tebliğ edilmemesi başlı başına bir fesih sebebi oluşturabilirken, tebligatın geç ele ulaşması borçlu bakımından hak kaybı doğurur. Bu nedenle takip dosyasındaki adres bilgisi güncel tutulmalı, tebligat parçalarının tarihleri dosya kapağına yazılmalı, vekil varsa tebligatın vekile yapılması sağlanmalıdır.
Borçlu Tarafında Savunma Seçenekleri
- Haczedilmezlik şikâyeti, maaşın geçim için gerekli kısmına yönelikse süresinde ileri sürülür.
- Kıymet takdirinin gerçek değeri yansıtmadığı iddiası, karşılaştırmalı emsal verilerle desteklenir.
- Borcun ödendiği ya da zamanaşımına uğradığı iddiası ayrı bir yolla ileri sürülür.
- Üçüncü kişiye ait mal haczedilmişse istihkak yolu değerlendirilir.
Alacaklı Tarafında Zamanlama
Satış talebinin süresinde yapılmaması hacizin düşmesine yol açabilir. Bu nedenle alacaklı vekili bakımından takvim, haczin konulduğu günden itibaren geriye sayacak biçimde kurulmalı; masraf yatırma ve avans tamamlama işlemleri son güne bırakılmamalıdır.
Yukarıdaki açıklamalar genel çerçeve niteliğindedir. Takibin türü, haczedilen malın niteliği ve dosyadaki tebligat durumu sonucu değiştirebileceğinden, itiraz yoluna gitmeden önce dosyanın incelenmesi gerekir.