Maaşına haciz konulduğunu bordroyu görünce öğrenen borçlu için asıl sorun çoğu zaman borcun varlığı değil, itiraz penceresinin çoktan kapanmış olmasıdır. İİK düzeninde ödeme emrine itiraz kısa bir süreye bağlıdır ve bu süre tebligatla başlar. Bu rehber, maaş haczi özelinde itiraz ve şikâyet yollarının nasıl ayrıştırılacağını, tebligat gecikmesinin nerede telafi edilebileceğini ele alır.
İtiraz mı, Şikâyet mi
İki yol karıştırılmamalıdır. Borcun kendisine, miktarına veya imzaya yönelik karşı çıkış itirazdır ve ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yapılır. Buna karşılık haczin usulüne aykırı uygulanması, örneğin maaşın haczedilemeyen kısmına dokunulması şikâyetin konusudur ve icra mahkemesine yöneltilir. Yanlış yolun seçilmesi, doğru iddianın esasa girilmeden reddedilmesine yol açar.
Ödeme Emrinin Tebliği ve Usulsüz Tebligat
- Adres eski ise tebligat borçlunun haberi olmadan tamamlanabilir
- Komşuya veya apartman görevlisine yapılan teslimlerde usul kurallarına uyulmuş olması gerekir
- Tebliğ evrakındaki şerhler, öğrenme tarihinin tartışılmasında belirleyicidir
- Usulsüz tebligat iddiası, öğrenme tarihi belirtilerek ve belgeyle desteklenerek ileri sürülür
- Öğrenme tarihi kabul edilirse süre o tarihten başlatılır
Maaşın Haczedilemeyen Kısmı
Maaş ve ücretin tamamı haczedilemez; kanunda öngörülen oranı aşan kesintiler hukuka aykırıdır. Nafaka alacakları bakımından ise bu sınırlama farklı işler. Ayrıca birden çok icra dosyası varsa hacizler sıraya girer; aynı anda birden fazla dosyadan kesinti yapılması ayrı bir şikâyet sebebidir. Bordro üzerinde hangi dosya için ne kadar kesildiğinin görülebilmesi, hatalı uygulamanın tespiti açısından ilk kontrol noktasıdır.
Kontrol Listesi
- İcra dosya numarası ve alacaklı bilgisi işverenden ya da dosyadan öğrenilir.
- Ödeme emrinin tebliğ tarihi ve tebliğ evrakı incelenir.
- Kesinti oranı hesaplanır; yasal sınır aşılmış mı kontrol edilir.
- Aynı kişi hakkındaki tüm dosyalar listelenir, sıra cetveli takip edilir.
- Borç ödenmiş veya zamanaşımına uğramışsa buna ilişkin belgeler hazırlanır.
Muvafakat ve Yapılandırma Tercihi
Borçlu, haczedilemeyen kısım için muvafakat verebilir; ancak bu muvafakatin haciz konulduktan sonra ve icra dairesinde verilmesi gerekir. Peşinen verilen kabul beyanları geçerli sayılmaz. Uygulamada daha sağlıklı olan, kesinti oranını ve süresini belirleyen yazılı bir ödeme planı üzerinde anlaşmaktır; bu yol hem maaş üzerindeki baskıyı azaltır hem de dosya masraflarının büyümesini durdurur. Anlaşma sağlanırsa içeriğinin dosyaya işlenmesi ve HMK anlamında ispat edilebilir biçimde kayda geçirilmesi gerekir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; dosyanızdaki tebliğ tarihleri ve kesinti kayıtları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, bordroyu ve icra dosyasını birlikte inceletmeniz önerilir.