İcra takiplerinde borçlunun en büyük kaybı çoğu zaman borcun kendisinden değil, ödeme emrine süresinde itiraz edilmemesinden doğar. İİK, itiraz ve şikâyet için gün üzerinden işleyen kısa süreler öngörmüştür; bu sürelerin başlangıcı ödeme emrinin usulüne uygun tebliğine bağlıdır.
Takip Türüne Göre Değişen İtiraz Süresi
İlamsız icra takibinde borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edebilir; süresinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur. Kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte ise süre daha kısadır ve itiraz icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır; ayrıca imzaya itiraz ile borca itiraz farklı sonuçlar doğurur. İlamlı takipte borca itiraz mümkün olmayıp icranın geri bırakılması yoluna gidilir. Takibin türünü ödeme emrinin başlığından doğru okumak, ilk ve en kritik adımdır.
Tebligat Gecikmesi ve Usulsüz Tebligat
Ödeme emrinin eski adrese gönderildiği veya komşuya, kapıcıya usulsüz biçimde bırakıldığı hâllerde borçlu takipten haciz aşamasında haberdar olur. Bu durumda usulsüz tebligat şikâyeti gündeme gelir ve öğrenme tarihinin tebliğ tarihi sayılması istenir. Şikâyet dilekçesinde öğrenmenin hangi olayla gerçekleştiği somut olarak gösterilmelidir; banka hesabına konulan bloke tarihi veya haciz tutanağının tarihi bu bakımdan dayanak oluşturur.
- Ödeme emrindeki tebliğ tarihini ve tebligat parçasını inceleyin.
- Yedi günlük süreyi tebliğ gününü saymadan hesaplayın.
- İtirazınızı borcun tamamına mı bir kısmına mı yönelttiğinizi açıkça yazın.
Şikâyet Yolu ve Haczedilmezlik
İcra memurunun işlemine karşı şikâyet, kural olarak öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine yapılır; bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması hâllerinde süre aranmaz, kamu düzenine aykırılık hâlleri de süresiz şikâyete tabidir. Maaş haczinde yasal sınırın aşılması, ev eşyasının haczedilmezliği veya emekli aylığı üzerindeki haciz iddiaları bu yolla ileri sürülür. Şikâyette istem, hangi işlemin hangi yönüyle hukuka aykırı olduğunu göstermelidir.
Alacaklı Tarafın Takvimi
İtirazla duran takipte alacaklının da süreleri işler. Elinde İİK anlamında belge bulunan alacaklı, itirazın kaldırılmasını icra mahkemesinden altı ay içinde isteyebilir; genel mahkemede itirazın iptali davası için ise bir yıllık süre öngörülmüştür. Bu süreler kaçırıldığında takip düşer ve alacaklı yeniden takip başlatmak zorunda kalır. Bu nedenle itiraz dilekçesi tebliğ alındığı anda alacaklı tarafında da takvim kurulmalıdır.
Son Not
Bu yazı genel bilgilendirme sunar. Takibin türü ve dayanağı sonucu değiştirdiğinden, süre dolmadan icra dosyanızı bir avukatla incelemeniz önerilir.