Banka hesabına ya da kripto varlık platformundaki bakiyeye erişimin kesilmesi, çoğu zaman hesap sahibine gerekçesi açıklanmadan gerçekleşir. 5411 ve 5549 sayılı kanunlar ile TCK'nın malvarlığı ve aklama hükümleri ekseninde ilerleyen bu rehber, hangi kısıtlamanın hangi merci önünde tartışılacağına odaklanır.
Önce Kısıtlamanın Kaynağını Belirleyin
Aynı sonuç doğuran kısıtlamaların hukuki kaynağı farklıdır ve izlenecek yol buna göre değişir:
- Soruşturma kapsamında verilmiş bir el koyma ya da hesap üzerinde tedbir kararı,
- İcra dosyasından gönderilen haciz müzekkeresi,
- Bankanın kendi risk politikası veya şüpheli işlem değerlendirmesi kaynaklı kısıtlama,
- Platformun kullanıcı sözleşmesine dayanarak uyguladığı geçici kilit.
Bu ayrım yapılmadan yazılan dilekçe, çoğu kez yanlış mercie gitmiş sayılır ve arada itiraz süresi işlemeye devam eder.
Adli Kararlara İtirazda Süre Kısa
Soruşturma aşamasında verilen koruma tedbiri kararlarına karşı itiraz, kararın öğrenilmesinden itibaren işleyen kısa bir süreye tabidir ve itiraz mercii ayrıca belirlenmiştir. Kararın hesap sahibine değil bankaya bildirildiği hâllerde öğrenme tarihi tartışmalı hâle gelir; bu nedenle bankadan alınan yazı, işlem reddi ekranı veya çağrı merkezi kaydı öğrenme tarihini gösteren belge olarak saklanmalıdır. İtiraz dilekçesinde paranın kaynağını gösteren belgeler doğrudan sunulmalıdır.
Paranın Meşru Kaynağını Belgelemek
- Gelirin kaynağı: maaş bordrosu, kira sözleşmesi, satış faturası, vergi beyanı.
- Transfer zinciri: gönderen ve alan hesaplar arasındaki tarih sıralı dökümler.
- Kripto işlemlerde platform çıktıları, cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri.
- Karşı tarafın kimliği bilinmiyorsa, işlemin nasıl kurulduğuna ilişkin yazışmalar.
Mağduriyet ile Şüphelilik Arasındaki İnce Çizgi
Dolandırıcılık nedeniyle hesabına para giren kişi, çoğu zaman kendisi de mağdur olduğu hâlde soruşturmanın muhatabı hâline gelebilir. Bu ihtimalde savunma, hem paranın iadesine ilişkin talebi hem de kastın bulunmadığını gösteren delilleri aynı anda içermelidir. Sessiz kalmak ya da bankayla yazışmayı yeterli görmek, dosyanın yalnızca kolluk raporuyla şekillenmesine yol açar.
Kapanış
Bu açıklamalar genel bilgi verir. Kısıtlamanın dayanağı ve dosyanın aşaması izlenecek yolu tümüyle değiştirebileceğinden, itiraz süresi işlemeye başlamadan hukuki destek alınması önerilir.