İcra takibinde borçlunun karşılaştığı en sert iki aşama, banka hesapları üzerine konulan elektronik haciz ile haczedilen malın satışıdır. Her ikisinde de itiraz ve şikayet süreleri kısadır; bu nedenle tebligatın geç ulaşması doğrudan hak kaybına dönüşür. Bu rehber İİK ve HMK ekseninde bu iki aşamada izlenecek yolu ele alır.
E-Haciz Konulduğunda İlk Yirmi Dört Saat
Hesap üzerine haciz konulduğunda öncelikle hangi dosyadan, hangi tutarla ve hangi tarihte işlem yapıldığı öğrenilmelidir. Bu bilgi olmadan yapılan başvurular sonuçsuz kalır. Ardından haczedilen tutarın niteliği incelenir: maaş hesabında biriken tutarların bir bölümü, emekli aylığı ve bazı sosyal yardımlar bakımından kanun sınırlama ya da haczedilmezlik öngörür. Hesabın maaş hesabı olduğu, işverenden alınacak yazı ve banka hesap dökümü ile ortaya konmalıdır. Haczedilmezlik iddiası, öğrenmeden itibaren kısa süre içinde icra hukuk mahkemesine yapılacak şikayetle ileri sürülür.
Satış Aşamasında Denetlenecek Usul Adımları
- Kıymet takdiri raporunun taraflara usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği.
- Kıymet takdirine itiraz süresinin, rapor tebliğinden itibaren doğru hesaplanıp hesaplanmadığı.
- Satış ilanının kanunda öngörülen usulle yapılıp yapılmadığı ve ilgililere tebliğ edilip edilmediği.
- Elektronik satış sürecinde teklif verme aşamalarının ilanla uyumlu ilerleyip ilerlemediği.
- Taşınmazın niteliğinde ilanda gösterilenden farklılık bulunup bulunmadığı.
İhalenin Feshi Talebinde Odak Noktası
İhalenin feshi talebi, genel bir memnuniyetsizlik beyanı değil, somut bir usul aykırılığına dayanan bir taleptir. Dilekçede hangi işlemin hangi yönden kanuna aykırı olduğu ve bu aykırılığın satış bedelini nasıl etkilediği gösterilmelidir. Talep süreye tabidir ve süre kural olarak ihale tarihinden ya da usulsüzlüğün öğrenildiği tarihten işler. Ayrıca talebin reddi halinde kanunda öngörülen sonuçlar bulunduğundan, başvuru öncesinde dayanağın gücü değerlendirilmelidir.
Tebligat Gecikmesinin Zincirleme Sonucu
İcra dosyasında tebligat gecikmesi tek bir süreyi değil, birbirine bağlı bir dizi süreyi etkiler. Ödeme emrinin geç öğrenilmesi itiraz imkanını, kıymet takdiri raporunun ulaşmaması itiraz süresini, satış ilanının tebliğ edilmemesi ise ihalenin feshi sebebini gündeme getirir. Bu nedenle dosyaya bakıldığında yapılacak ilk iş, tüm tebligat mazbatalarının tek tek incelenmesi ve hangi adrese, hangi usulle tebliğ yapıldığının çıkarılmasıdır. Adres kayıt sistemindeki adrese yapılan tebligatta uygulanması gereken usul adımlarının atlanması, sık rastlanan bir aykırılıktır.
Borçlu Tarafında Pratik Adımlar
- Dosya hesabı alınarak asıl alacak, faiz ve masraf kalemleri ayrıştırılır.
- Haczedilmezlik kapsamındaki gelirler için banka ve işveren yazıları temin edilir.
- Taksitlendirme veya haczin kaldırılmasına ilişkin talepler yazılı olarak dosyaya sunulur.
- Satış aşamasına geçilmişse, kıymet takdirine itiraz süresi öncelikli olarak takvime alınır.
- Alacaklıyla yapılan görüşmeler dosyaya yansıtılmadan sonuç doğurmayacağı için yazılı hale getirilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; takibin türü, haczedilen malın niteliği ve tebligatın yapılış biçimi sonucu değiştirir. İcra dosyanıza ilişkin bir işlem öğrendiğinizde vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir.