Adına bir ödeme emri tebliğ edilen borçlu, çoğu zaman iki ayrı yükümlülükle aynı anda karşılaşır: takibe itiraz etmek ve gerektiğinde mal beyanında bulunmak. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK), bu iki adımı farklı süreler ve farklı sonuçlara bağlar. Bu rehber, ilamsız takipte borçlunun elindeki bu iki aracı ve aralarındaki ilişkiyi açıklar.
İtirazın Takibi Durdurması
İlamsız icrada, ödeme emrine süresinde yapılan itiraz kural olarak takibi olduğu yerde durdurur. Bu güçlü sonuç, itirazın önemini gösterir: itiraz edilmeyen bir takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir. İtiraz; borcun tamamına, bir kısmına veya imzaya yönelik olabilir. Hangi yönde itiraz edildiğinin dilekçede açıkça belirtilmesi, sürecin doğru ilerlemesi için gereklidir.
Sürenin Kaçırılmaması
İtiraz için tanınan süre, ödeme emrinin tebliğ tarihinden itibaren işler. Tebligatın geç görülmesi veya adres karışıklığı, en sık yaşanan hak kaybı sebebidir. Bu nedenle tebliğ tarihinin doğru saptanması ve sürenin bir takvime bağlanması kritik önemdedir. Süresinde yapılmayan itiraz, ancak sınırlı hallerde gecikmiş itiraz olarak değerlendirilebilir.
Mal Beyanı Yükümlülüğü
Takip kesinleştiğinde borçlunun malvarlığını bildirmesi gündeme gelir. Mal beyanında dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:
- Beyanın gerçeğe uygun ve eksiksiz olması
- Borcu karşılamaya yetecek unsurların gösterilmesi
- Beyanda bulunmamanın kendine özgü yaptırımlar doğurabileceği
İtirazın Kaldırılması ve İtirazın İptali
Borçlunun itirazı üzerine alacaklı boş durmaz; elindeki belgenin niteliğine göre icra mahkemesinde itirazın kaldırılmasını veya genel mahkemede itirazın iptalini isteyebilir. Bu aşamada borçlunun, borcu ödediğini veya hiç doğmadığını gösteren belgeleri hazır tutması, savunmasının belkemiğini oluşturur.
Bu içerik genel bilgilendirmedir. Takibin türü ve eldeki belgeler her dosyada farklı strateji gerektirdiğinden, adım atmadan önce bireysel hukuki destek alınması önerilir.