Konkordato talep eden bir işverenin çalışanı ya da hakkında maaş haczi bulunan bir borçlu için tablo hızla karmaşıklaşır: bir yanda mühlet kararının takiplere etkisi, diğer yanda İİK'nın maaş üzerindeki kesintiye ilişkin sınırları. Bu iki başlık ayrı ayrı bilinse de birlikte uygulandığında hatalı kesintiler ve kaçırılmış şikâyet süreleri ortaya çıkar.
Mühlet Kararı Kesintiyi Kendiliğinden Durdurur mu
Konkordato mühleti kural olarak borçluya karşı yürütülen takipler bakımından koruyucu sonuçlar doğurur; ancak bu koruma her alacak türü ve her takip için aynı biçimde işlemez. Burada iki farklı ilişkiyi karıştırmamak gerekir: konkordato talebinde bulunan şirketin kendi borçları ile o şirkette çalışan bir işçinin şahsi borcu nedeniyle maaşına konulan haciz. İkincisinde işveren, üçüncü kişi sıfatıyla kesinti yapmak ve icra dosyasına göndermekle yükümlüdür; mühlet kararı bu yükümlülüğü otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
Kesinti Oranı ve Muvafakat Tartışması
İİK, maaş ve ücretlerin ancak bir kısmının haczedilebileceğini, kesintinin dörtte birinden az olamayacağını düzenler. Borçlunun ailesi için zorunlu olan kısım hesap dışında tutulur. Pratikte en çok karşılaşılan sorunlar şunlardır:
- Birden fazla dosyanın aynı maaştan aynı anda kesinti yapması
- İkramiye, prim ve fazla mesai gibi kalemlerin hesaba katılma biçimi
- Nafaka alacağı ile diğer alacakların sırasının gözetilmemesi
- Verilen muvafakatin kapsamının ve süresinin belirsiz bırakılması
Bordro, İhbarname ve Kesinti Kayıtları
İtirazın omurgası hesap belgeleridir. Dosyaya girmesi gereken asgari set: haciz ihbarnamesinin tarihli sureti, ihbarnamenin işverene tebliğ belgesi, kesintinin başladığı aydan itibaren tüm bordrolar, işverenin icra dosyasına yaptığı ödemelerin dekontları ve dosya hesap tablosu. Bu belgeler karşılaştırıldığında fazladan kesinti, eksik gönderim veya sıraya aykırı ödeme somut bir tabloya dönüşür.
Şikâyet Yoluna Giderken Süreyi Kaçırmamak
İcra müdürlüğünün işlemlerine karşı icra mahkemesine şikâyet yolu, kısa ve dikkat gerektiren bir takvime tabidir; kamu düzenine aykırılık taşıyan hâller ise süresiz olarak ileri sürülebilir. Bu ayrım yapılmadan yazılan dilekçe, süresinde olmadığı gerekçesiyle incelenmeyebilir. Dilekçede öğrenme tarihinin nasıl belirlendiği açıkça gösterilmeli, talep "fazla kesintinin iadesi" ve "kesinti oranının düzeltilmesi" gibi ayrı kalemler hâlinde yazılmalıdır.
Konkordato ve haciz ilişkisi dosyanın somut yapısına göre farklı sonuçlar doğurur. Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme amaçlıdır; kesintiye itiraz etmeden önce bordro ve dosya belgelerinizin bir hukukçu tarafından incelenmesini öneririz.