Yatırım vaadiyle toplanan paranın geri alınabilmesi, çoğu zaman hukuki nitelendirmeden önce paranın nereye gittiğinin gösterilebilmesine bağlıdır. Mağduriyetin fark edildiği ilk günlerde toplanan veriler ile haftalar sonra toplanan veriler arasında ciddi fark oluşur; platform kapanır, yazışmalar silinir, hesaplar boşaltılır. 5411, 5549, SPK kripto düzenlemeleri ve TCK 282 çerçevesinde bu rehber, mağdur tarafında yapılması gereken hazırlığı sıralar.
İlk Günlerde Kaybedilen Deliller
Uygulama içi mesajlaşmalar, panel ekran görüntüleri, sözleşme metinleri ve tanıtım materyalleri, platform erişime kapandığında ulaşılamaz hale gelir. Bu nedenle önce dijital ortamdaki tüm içerik indirilmeli veya görüntülenerek kaydedilmelidir. Kaydın tarih bilgisiyle birlikte alınması, sonradan üretilmediğinin gösterilmesi bakımından önemlidir.
Ödeme Kanalına Göre Toplanacak Veri
- Havale ve EFT için: gönderim dekontu, alıcı hesap adı, IBAN ve açıklama alanı
- Kart ödemeleri için: işlem dökümü, üye iş yeri adı ve işlem kodu
- Kripto transferleri için: gönderim adresi, alım adresi ve işlem kimliği
- Elden ödeme için: teslim anına ilişkin yazışma, tanık bilgisi ve varsa makbuz
Her ödeme kanalı farklı bir iz bırakır. Kanal karışık kullanılmışsa, tüm ödemeler tek bir tabloda tarih sırasına dizilmeli; toplam tutar bu tablodan çıkarılmalıdır.
Şikayette Para Akışının Anlatımı
Dilekçede olayın hikayesi kadar, paranın izlediği yolun anlaşılır biçimde anlatılması gerekir. Kimden kime, hangi tarihte, hangi kanalla ve ne kadar aktarıldığı sıralı olarak gösterildiğinde, inceleme yapılacak hesaplar ve kurumlar netleşir. Alıcı hesabın gerçek kişiye mi yoksa şirkete mi ait olduğu, varsa aracı hesaplar da belirtilmelidir.
Tedbir Talebinin Zamanlaması
Malvarlığına yönelik koruma tedbiri taleplerinde zamanlama belirleyicidir; fonlar dağıtıldıktan sonra alınan kararlar pratikte sonuç doğurmayabilir. Bu nedenle talep, hesap bilgileri belirlenir belirlenmez ve toplu biçimde iletilmelidir. Talep dilekçesinde hangi hesaba yönelik tedbir istendiği ve gerekçesi somut olarak gösterilmelidir.
Aynı Mağduriyeti Yaşayanlarla Koordinasyon
Benzer yapıdaki dosyalarda, aynı alıcı hesaplara yapılan ödemelerin bir arada görülmesi para akışının bütününü ortaya koyar. Ancak bu bir araya gelme, kişilerin kendi delil dosyasını hazırlama sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Her mağdurun kendi ödeme dökümünü bağımsız biçimde hazırlaması, ortak resmin doğruluğunu da güçlendirir.
Buradaki değerlendirmeler genel bilgi niteliğindedir. Olayın gelişimi, kullanılan platform ve ödeme yöntemi izlenecek yolu değiştirebileceğinden, adım atmadan önce dosya özelinde hukuki destek alınması yerinde olur.