Ödeme emri elinize ulaştığında iki ayrı yükümlülük aynı anda işlemeye başlar: takibe itiraz etme imkânı ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü. İİK ve HMK çerçevesinde yürüyen bu süreçte en sık yapılan hata, bu ikisini aynı şey sanmaktır. İtiraz etmiş olmak mal beyanı yükümlülüğünü her durumda ortadan kaldırmaz; mal beyanında bulunmak da borcun kabulü anlamına gelmez.
Ödeme Emrini Okurken Nelere Bakılır
Belgenin üst kısmındaki takip türü, dosyanın tamamını belirler. İlamsız takip, kambiyo senetlerine mahsus takip ve rehnin paraya çevrilmesi yolları farklı itiraz usullerine tabidir. Ayrıca tebliğ tarihi, alacağın dayanağı, asıl alacak ile fer'ilerin ayrımı ve takibi başlatan icra dairesinin yetkisi ilk okumada not edilmelidir. Yetkiye itiraz edilecekse bunun ilk itirazla birlikte ileri sürülmesi gerekir.
Süre Riskinin Kaynağı
İlamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür ve bu süre kısa olduğu için pratikte en çok kaçırılan süredir. Tebligatın adreste kime yapıldığı, usulüne uygun olup olmadığı ve fiilen ne zaman öğrenildiği bu nedenle dosyanın başında araştırılmalıdır. Süre kaçırıldığında takip kesinleşir ve tartışma, itirazdan çok daha zor bir zemin olan menfi tespit alanına kayar.
İlk Hafta İçin Kontrol Sırası
- Tebliğ tarihini ve tebligatın kime yapıldığını belgeden doğrulayın.
- Borcun tamamına mı bir kısmına mı itiraz edeceğinize karar verin; kısmi itirazda kabul edilen tutarı açıkça yazın.
- İmzaya itiraz gerekiyorsa bunu ayrıca ve açıkça belirtin.
- İtiraz dilekçesini icra dairesine sunup havale kaydını saklayın.
- Mal beyanı yükümlülüğünüzün doğup doğmadığını takip türüne göre denetleyin.
Mal Beyanını Eksik Doldurmanın Sonucu
Mal beyanı, borçlunun malvarlığını ve geçim kaynağını gösteren resmî bir bildirimdir. Gerçeğe aykırı veya eksik beyan, yalnızca alacaklının işini kolaylaştırmakla kalmaz; borçlu bakımından ayrı yaptırım riski doğurur. Beyanda gelir kaynağının, üzerine kayıtlı taşınır ve taşınmazların, alacakların ve varsa üçüncü kişilerdeki hak ve alacakların gerçeğe uygun biçimde yazılması gerekir.
Bu içerik yol gösterici bir çerçevedir; takip türü, alacağın dayanağı ve tebligatın durumu yapılacak işlemi tümüyle değiştirebilir. Süreler çok kısa olduğundan, ödeme emrini aldığınız gün hukuki destek almanız uygun olur.