Konkordato mühleti verildiğinde borçlunun malvarlığı üzerindeki takipler bakımından yeni bir düzen doğar. Bu düzenin en çok tartışma yaratan başlıklarından biri maaş haczidir. İİK ve HMK ekseninde hazırlanan bu rehber, mühletin haciz üzerindeki etkisini ve itiraz ile şikâyet yollarının ayrımını ele alır.
Mühletin Takiplere Etkisi
Geçici veya kesin mühlet kararıyla birlikte borçlu aleyhine yeni takip yapılması ve başlamış takiplere devam edilmesi kural olarak durur. Ancak bu kuralın istisnaları vardır; özellikle nafaka alacakları bakımından farklı bir rejim uygulanır. Uygulamada sık görülen hata, mühlet kararının tüm hacizleri kendiliğinden ve tümüyle ortadan kaldırdığının varsayılmasıdır. Mühlet, konulmuş hacizlerin akıbeti ile yeni haciz konulması bakımından aynı sonucu doğurmaz.
Maaş Haczinde Sınır
Maaş ve ücret, tamamen haczedilemeyen bir gelir kalemidir. Borçlunun ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin geçimi için gerekli kısım hariç tutulur ve haczedilen bölüm kanunda öngörülen orandan az olamaz. Borçlunun muvafakatiyle bu oranın üzerinde kesinti yapılması ise ayrı bir tartışma başlığıdır ve muvafakatin takip başladıktan sonra verilmiş olması aranır. İşverenin kesintiyi yanlış hesaplaması hâlinde sorumluluk doğabileceğinden, müzekkerenin içeriği dikkatle uygulanmalıdır.
İtiraz mı, Şikâyet mi?
Bu ayrım dosyanın kaderini belirler:
- İtiraz: borcun veya imzanın kabul edilmemesi hâlinde, ödeme emrinin tebliğinden itibaren kısa süre içinde icra dairesine yapılır.
- Şikâyet: icra dairesinin işleminin kanuna aykırı olduğu iddiası, örneğin haciz oranının hatalı uygulanması, icra mahkemesine taşınır.
- Kamu düzenine aykırı nitelikteki bazı işlemlerde şikâyet süreye bağlı değildir; ancak bu istisnaya güvenip beklemek risklidir.
İtiraz edilmesi gereken yerde şikâyet, şikâyet edilmesi gereken yerde itiraz yoluna gidilmesi, takibin kesinleşmesi sonucunu doğurabilir.
Konkordato Dosyasında Alacaklının Konumu
- Alacak, komisere süresinde ve belgeleriyle birlikte bildirilir.
- Alacaklılar toplantısındaki oy hakkı ve alacak sınıflandırması takip edilir.
- Projeye itiraz edilecekse gerekçeler tasdik aşamasından önce dosyaya sunulur.
- Rehinli alacak varsa, rehnin paraya çevrilmesi bakımından farklı rejim gözetilir.
Süreci Yönetirken Tutulacak Takvim
Mühletin başlangıç ve bitiş tarihleri, uzatma kararları, tasdik duruşması ve bildirim süreleri tek tabloda izlenmelidir. Bu tarihler kaçırıldığında, alacaklının projeye etki etme imkânı fiilen ortadan kalkar.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Takibin türü, alacağın niteliği ve mühlet kararının kapsamı sonucu değiştirebileceğinden, itiraz veya şikâyet yoluna gidilmeden önce dosyanın hukuki incelemeden geçirilmesi önerilir.