İcra takibinde borçlunun ya da alacaklının karşılaştığı sorunların çoğu, talebin yanlış birime yöneltilmesiyle büyür. İİK ve HMK sisteminde icra dairesi bir işlem merciidir; bu işlemin denetimi ise icra hukuk mahkemesine aittir. Maaş haczi ve satış aşamasında bu ayrımı gözden kaçırmak, kısa şikâyet sürelerinin kaçırılmasıyla sonuçlanır.
İcra Dairesine mi, Mahkemeye mi?
Haczin fekki, taksitlendirme, sıra cetveline ilişkin talepler ve satış istemi icra dairesine yöneltilir. Buna karşılık dairenin işleminin kanuna aykırı olduğu iddiası bir şikâyettir ve icra hukuk mahkemesine yapılır. İmzaya veya borca itiraz ise ödeme emri üzerine ve icra dairesine yöneltilen ayrı bir kurumdur. Aynı dilekçede itiraz, şikâyet ve talebin birlikte yazılması, çoğu zaman bunlardan yalnızca birinin işleme alınmasına yol açar.
Maaş Haczinde Sınır ve Sıra
Maaşın tamamı haczedilemez; kanun, maaşın belirli bir bölümünün haczine izin verirken en çok dörtte birlik kısmın haczedilebileceği kuralını benimsemiştir. Nafaka alacakları bu sınırlamanın dışında değerlendirilir. Uygulamada sık görülen sorunlar, birden fazla haciz olması hâlinde sıranın gözetilmemesi, kesintinin sınırın üzerinde yapılması ve maaş dışındaki ödemelerin niteliğinin yanlış belirlenmesidir. Bu hâllerde muhatap işveren değil, kesintiyi yazan icra dairesi ve denetim mercii olan mahkemedir.
Satış ve İhale Aşamasında Zaman Yönetimi
- Kıymet takdiri tebliğ edildiğinde, rapora karşı süresi içinde itiraz yolu değerlendirilir.
- Satış ilanının usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği kontrol edilir; tebligat kusuru sonraki aşamanın temelidir.
- İhale gerçekleşmişse feshi talebi icra hukuk mahkemesine yöneltilir ve kısa süreye tabidir.
- Taşınmaz üzerindeki şerh, kira ve ipotek durumu satıştan önce netleştirilir.
Sık Yapılan Merci Hataları
- İhalenin feshi talebinin dilekçeyle icra dairesine verilmesi ve sürenin geçmesi.
- Üçüncü kişinin istihkak iddiasının, ayrı bir dava yerine takip dosyasına not düşülerek bırakılması.
- Şikâyette sürenin başlangıcı olarak öğrenme tarihinin belgelenmemesi.
- Ödeme yapıldığı hâlde haczin kaldırılması talebinin yazılı olarak dosyaya girmemesi.
İcra dosyalarında süreler gün hesabıyla işler ve çoğu telafi edilemez. Yukarıdaki çerçeve genel niteliktedir; dosyanızdaki takip türü, tebligat tarihleri ve haciz sırası farklılık göstereceğinden, işlem yapmadan önce dosya üzerinden değerlendirme yaptırmanız yerinde olur.