Sahte yatırım platformları, sosyal medya üzerinden pazarlanan fon havuzları ve kripto varlık vaatleriyle ortaya çıkan mağduriyetlerde ilk verilen karar çoğu zaman en pahalı karardır: dosyanın hangi kapıya götürüleceği. Aynı olayda 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamındaki izinsiz faaliyet tartışması, 5549 sayılı kanunun getirdiği bildirim düzeni, SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ve TCK 282 kapsamındaki aklama boyutu yan yana durabilir. Bu rehber, savcılık sürecini başlatırken merci seçimini yanlış yapmanın yarattığı gecikmeyi merkeze alır.
Denetim Otoritesi ile Adli Merci Aynı Kapı Değildir
Mağdurların önemli bir bölümü ilk olarak düzenleyici veya denetleyici kuruma yazar. Bu başvuru izinsiz faaliyet yönünden idari süreç başlatabilir; ancak tek başına ceza soruşturması açtırmaz ve para hareketinin durdurulmasını doğrudan sağlamaz. Ceza soruşturmasının muhatabı Cumhuriyet başsavcılığıdır. İki yol birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır: idari başvuru faaliyet ve lisans boyutunu, savcılık başvurusu fail ve para boyutunu ele alır. Yalnızca birine yazılıp diğerinin ihmal edilmesi, en sık görülen merci hatasıdır.
Yer Yetkisi: Nereden Şikayet Edilir
Dijital ortamda kurulan ilişkilerde fiilin işlendiği yerin tespiti tartışmalıdır. Uygulamada mağdurun bulunduğu yer başsavcılığına yapılan şikayet alınır; dosya gerekiyorsa yetkili yer başsavcılığına gönderilir. Buradaki asıl tehlike şikayetin reddi değil, yetkisizlik nedeniyle dosya devredilirken geçen sürede hesap bakiyesinin dağıtılmasıdır. Bu nedenle şikayet dilekçesinde para akışına yönelik koruma tedbiri talebi, dosyanın hangi savcılıkta bulunduğundan bağımsız olarak en başa yazılmalıdır.
Yurt Dışı Platform ve Aracı Hesap Katmanı
Paranın önce yurt içindeki bir aracı hesaba, oradan yurt dışı bir borsaya veya cüzdana aktarıldığı yapılarda dosya tek bir mercie sığmaz. Yurt içi aracı hesap sahipleri bakımından soruşturma yürütülebilirken, yurt dışı ayağı için adli iş birliği süreçleri devreye girer. Mağdurun yapabileceği en verimli katkı, yurt içi ayağı ayrıntılı belgelemek ve transferlerin zincirini kesintisiz sunmaktır.
Yanlış Mercie Başvurunun Somut Bedeli
- Bakiye dağıtıldıktan sonra verilen tedbir kararının fiilen karşılıksız kalması
- Aynı olayın birden çok yerde parçalı dosyalara bölünmesi ve delillerin dağılması
- İdari başvuruya güvenilerek ceza şikayetinin geciktirilmesi
- Hukuk davası ile ceza soruşturmasının birbirini beklemesi nedeniyle zaman kaybı
Başvuru Öncesi Kısa Kontrol
Transfer dekontları gönderim sırasına göre numaralandırılmalı, platformla yazışmalar tarih damgasıyla saklanmalı, alıcı hesap bilgileri ayrı bir listede toplanmalıdır. Dilekçede talep edilen tedbir hangi hesap ve hangi tutar için isteniyorsa açıkça yazılmalı; genel ifadelerle yetinilmemelidir.
Buradaki açıklamalar yalnızca genel bilgilendirme niteliğindedir. Her dosyada para akışının yapısı, tarafların sıfatı ve zamanlama farklı sonuçlar doğurabileceğinden, adım atmadan önce dosyanızı bir hukukçuyla birlikte değerlendirmeniz yerinde olur.