Kripto varlık üzerinden gerçekleştirilen dolandırıcılıklarda mağdurun karşısına iki ayrı hedef çıkar: failin belirlenmesi ve paranın izinin kaybolmadan bulunması. İkincisi genellikle daha acildir, çünkü transferler kısa sürede birden fazla adres ve platform arasında dağıtılır. 5411, 5549 sayılı Kanunlar, sermaye piyasası alanındaki kripto düzenlemeleri ve TCK 282 çerçevesinde hangi talebin hangi makama yöneltileceği baştan planlanmalıdır.
İlk Başvuru Nereye Yapılır?
Suç duyurusu Cumhuriyet başsavcılığına yapılır; yetki kural olarak suçun işlendiği yer ölçütüne göre belirlenir ve mağdurun bulunduğu yerden yapılan başvuru soruşturmayı başlatır. Buna karşılık banka hesabı veya platform bakiyesi üzerinde tedbir uygulanması, savcılığın talebi üzerine hâkim kararına bağlıdır. Mağdurun doğrudan bankaya yazması hesabın bloke edilmesini sağlamaz; bankaya yapılan bildirim yalnızca kurum içi inceleme ve kayıt oluşturur.
Paranın İzini Sürerken Toplanacak Veri
- Gönderim yapılan cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri eksiksiz kaydedilir.
- Platform üzerinden yapılan alım-satım ve çekim kayıtları dışa aktarılır.
- Fiat para transferlerinde alıcı hesap bilgileri ve dekontlar ayrı dosyada tutulur.
- Yatırım vaadi içeren mesajlaşmalar, tarih ve kullanıcı bilgisiyle birlikte saklanır.
- Tanıtım yapan hesapların ekran görüntüleri erişim tarihi belirtilerek arşivlenir.
Şüpheli İşlem Bildirimi ve İdari Katman
Yükümlü kuruluşların şüpheli işlem bildirim yükümlülüğü, mali istihbarat alanında ayrı bir mekanizma işletir. Bu mekanizma mağdurun talebiyle yürüyen bir başvuru yolu değildir; ancak soruşturma dosyasında talep edilecek kayıtların kapsamını belirlemesi bakımından önemlidir. Aklama iddiasının gündeme geldiği dosyalarda görev ve usul kuralları ayrıca değerlendirilir, bu nitelendirme dosyanın bakılacağı mahkemeyi de etkileyebilir.
Hukuk ve Ceza Yolunun Ayrılması
- Ceza soruşturması failin cezalandırılmasını hedefler; zararın tazmini kendiliğinden gerçekleşmez.
- Maddi zararın tahsili için ayrıca hukuk davası açılması ya da takip başlatılması gerekir.
- Platformun kusuru tartışılacaksa sözleşme ilişkisi ve kullanım koşulları ayrı incelenir.
- Yurt dışı merkezli platformlarda uygulanacak hukuk ve yetki sorunu baştan analiz edilir.
Zamanla Yarışan Bir Dosya
Kripto dosyalarında kayıtların saklanma süreleri ve platformların bilgi verme prosedürleri sınırlıdır. Bu nedenle talep dilekçesinde hangi kurumdan hangi kaydın istendiği tek tek yazılmalı; genel ifadelerle yetinilmemelidir. Soruşturma sürerken varlıkların üçüncü kişilere devri ihtimaline karşı tedbir talebi de gecikmeden ileri sürülmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme için hazırlanmıştır ve her dosyanın teknik yapısı farklıdır. Transfer kayıtları hâlâ erişilebilirken hukuki destek alınması, paranın izlenmesi bakımından belirleyici olabilir.