Hesabına erişemeyen kişinin ilk refleksi bankayı aramak olur. Oysa kısıtlamanın kaynağı bankanın kendi kararı değilse, banka nezdinde yapılan itiraz sonuç doğurmaz. Bu rehber, kara para aklama şüphesiyle ortaya çıkan hesap kısıtlamalarında işlemin kaynağını tespit etme ve doğru mercie başvurma sorununu ele alır.
Önce Kaynağı Tespit Edin
Uygulamada birbirine karışan en az dört farklı kısıtlama türü vardır ve her birinin itiraz yolu ayrıdır:
- Soruşturma kapsamında hakimlik kararıyla verilen elkoyma veya malvarlığının dondurulması
- İcra takibi kaynaklı haciz
- 5549 sayılı Kanun çerçevesindeki bildirim yükümlülükleri sonrası uygulanan tedbirler
- Bankanın 5411 sayılı Kanun ve iç mevzuatına dayanarak kendi aldığı işlem kısıtlaması
Bu nedenle ilk adım, kısıtlamanın dayanağını ve tarihini bankadan yazılı olarak talep etmektir.
Adli Kaynaklı Tedbirlerde İtiraz
Soruşturma aşamasında hakimlik kararıyla uygulanan koruma tedbirlerine karşı itiraz, CMK'daki genel itiraz usulüne göre yapılır. İtiraz dilekçesi kararı veren mercie sunulur ve merci kararında direnirse dosya itirazı inceleyecek mercie gönderilir. Bu yolu izlemeden savcılığa yapılan serbest biçimli talepler, süreyi durdurmaz.
TCK 282 Bağlamında Savunma Kurgusu
Aklama suçlaması, öncül suçun varlığı ve malvarlığı değerinin bu suçtan elde edilmiş olması esasına dayanır. Savunmanın omurgası bu nedenle fon kaynağının izlenebilir biçimde belgelenmesidir:
- Gelirin doğduğu işlem (satış, ücret, kâr payı) sözleşme ve fatura ile gösterilir.
- Para akışı hesap ekstreleriyle uçtan uca eşleştirilir.
- Kripto varlık kullanılmışsa platform kayıtları ve cüzdan hareketleri dökümlenir.
- Vergi beyanları ile hareketler arasındaki tutarlılık kontrol edilir.
İdari İşlem Boyutu ve İdari Yargı
Kısıtlama bir idari makamın işlemine dayanıyorsa, denetim idari yargıda yapılır. Bu ihtimalde işlemin tebliğ veya öğrenme tarihinin belgelenmesi önem taşır; sürenin başlangıcı çoğu zaman tartışma konusu olur. Adli tedbire karşı idari yargıya, idari işleme karşı sulh ceza hakimliğine gitmek en sık görülen ve zaman kaybettiren yanlıştır.
Paralel Yürütülmesi Gereken Adımlar
Ödeme kuruluşu veya kripto platformu üzerinden yapılan işlemlerde, ilgili kuruluştan da kayıt talep edilmeli; ayrıca alacaklı-borçlu ilişkisi varsa özel hukuk boyutunun ayrı bir dava gerektirip gerektirmediği değerlendirilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hesap kısıtlaması dosyalarında dayanak belgesi görülmeden strateji kurulamayacağından, sürecin başında hukuki destek alınması önerilir.