Takip kesinleşip satış aşamasına geçildiğinde uyuşmazlıkların niteliği değişir. Artık tartışma borcun varlığı üzerinde değil; satışa konu malın belirlenmesi, kıymet takdiri ve ihalenin geçerliliği üzerindedir. Bu aşamada her itirazın kendi mercii ve kendi kısa süresi vardır.
Satış Aşamasının Kendine Özgü Sorunları
- Mal beyanında gösterilen malın gerçekte borçluya ait olup olmadığı
- Üçüncü kişinin mülkiyet iddiası (istihkak) nedeniyle satışın akıbeti
- Kıymet takdirinin piyasa değerini yansıtmaması
- Satış ilanının usulüne uygun tebliğ edilmemesi
- İhalenin feshi talebinin dayanakları
Hangi Talep Hangi Mercie?
İcra dairesinin satışa ilişkin işlemlerine yönelik itirazlar, kural olarak şikâyet yoluyla icra mahkemesine götürülür. Kıymet takdirine itiraz da aynı hattadır ve raporun tebliğinden itibaren işleyen kısa süreye tabidir. İhalenin feshi talebi yine icra mahkemesine yapılır; bu talep için İİK'da öngörülen süre ihale tarihinden itibaren işlemeye başlar ve yedi günlük kısa süredir. Buna karşılık üçüncü kişinin mülkiyet iddiası, İİK'nın istihkak hükümlerine göre ayrı bir prosedürle yürütülür.
Mal Beyanının Satıştaki İşlevi
Mal beyanı yalnızca haciz aşamasının değil, satış planlamasının da girdisidir. Beyanda gösterilmeyen ama sonradan tespit edilen malvarlığı, tasarrufun iptali davasının konusunu oluşturabilir. Gerçeğe aykırı beyanın yaptırımı ise icra ceza mahkemesinin görev alanındadır. Aynı dosyada üç ayrı merci devreye girebileceğinden, başvurular tek bir tabloda planlanmalıdır.
İhalenin Feshinde Somutlaştırma
- Fesih sebebi, hangi usul kuralının ihlal edildiği belirtilerek yazılır.
- İhalede oluşan bedel ile gerçek değer arasındaki fark, kıymet takdiri raporu üzerinden gösterilir.
- Tebligat parçaları tarih ve muhatap yönünden denetlenir.
- Zarar unsuru ve ihaleye katılım engeli varsa açıkça ortaya konur.
İhalenin feshi talebinin reddi hâlinde para cezasına hükmedilebileceği ihtimali de baştan hesaba katılmalıdır; bu, dayanaksız başvuruların maliyetini artırır.
Zamanlama Tablosu Kurmak
Satış sürecinde tarihler iç içe geçer: kıymet takdirinin tebliği, satış ilanı, ihale günü ve ihalenin feshi süresi ayrı ayrı işler. Tüm bu tarihleri tek bir çizelgede tutmak, hangi başvurunun hangi güne kadar yapılabileceğini görünür kılar ve süre kaçırma riskini düşürür.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Satış ve ihale dosyalarında tebligat ayrıntısı sonucu değiştirebildiğinden, itiraz öncesinde dosyanın bir hukukçu tarafından incelenmesi tavsiye edilir.