Ödeme emri elinize ulaştığında iki ayrı kavram sık sık birbirine karışır: itiraz ve şikayet. İtiraz borcun kendisine yöneliktir ve icra dairesine yapılır; şikayet ise icra işlemlerinin usulüne yöneliktir ve icra hukuk mahkemesine yöneltilir. Yanlış kapıya vurulduğunda takip durmaz ve süre işlemeye devam eder.
İtiraz Nereye, Nasıl Yapılır
İlamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yasal süre içinde takibin yapıldığı icra dairesine itiraz eder. İtiraz dilekçesinde borcun tamamına mı bir kısmına mı, yoksa yalnızca yetkiye mi itiraz edildiği açıkça yazılmalıdır. Kambiyo senetlerine özgü takipte ise itirazın mercii farklıdır: itirazlar icra mahkemesine yapılır ve itiraz kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz. Takip türünü ödeme emrinin üst kısmındaki örnek numarasından teyit etmek, bu hatayı baştan önler.
Borca İtiraz Edilince Alacaklının Seçenekleri
- Alacak yazılı ve nitelikli bir belgeye dayanıyorsa itirazın kaldırılması icra hukuk mahkemesinden istenir.
- Belge yoksa veya tartışmalıysa, itirazın iptali davası genel mahkemede açılır.
- Yetkiye itiraz edilmişse, yetki tartışması ayrıca çözülür.
- Alacaklı süresinde harekete geçmezse takip düşer.
Borçlunun Elindeki Diğer İmkanlar
İtiraz süresi kaçırılmışsa süresinde itiraz edememenin haklı bir nedene dayandığı hallerde gecikmiş itiraz yolu gündeme gelebilir; bu başvuru icra mahkemesine yapılır. Borcun sonradan ödendiği veya zamanaşımına uğradığı iddiası ise ayrı bir davanın konusudur. Ayrıca haczedilemeyecek mal ve haklara ilişkin talepler, emekli aylığı, asgari geçim düzeyindeki maaş kesintisi ve haline münasip ev gibi konularda şikayet yolu işletilir.
Sık Yapılan Hatalar
- Borca itirazın icra mahkemesine, usul şikayetinin icra dairesine yazılması
- Kısmi itirazda kabul edilen tutarın belirtilmemesi ve tüm itirazın etkisiz kalması
- Tebliğ tarihinin kontrol edilmemesi, usulsüz tebligat iddiasının hiç ileri sürülmemesi
- Yetki itirazı yapılırken yetkili icra dairesinin gösterilmemesi
- Mal beyanı yükümlülüğünün göz ardı edilmesi
Belge Düzeni
Ödeme emri ve tebliğ zarfı, banka ödeme kayıtları, varsa sözleşme ve mutabakat yazışmaları tek bir dosyada tarih sırasıyla toplanmalıdır. İcra dosyasının fotokopisinin erken alınması, takip dayanağının niteliğini görmeyi ve stratejiyi buna göre kurmayı sağlar.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Takibin türü ve dayanağı izlenecek yolu tamamen değiştirebileceğinden, ödeme emri elinize geçtiği anda süre kaybetmeden hukuki destek almanız yerinde olur.