İlamsız takip, elinde mahkeme kararı olmayan alacaklının da takip başlatabilmesine imkan verir. Bu nedenle ödeme emri alan kişinin ilk refleksi doğru olmalıdır: yedi günlük itiraz süresi kaçırıldığında takip kesinleşir ve sonrasında yürütülecek her savunma çok daha zor bir zemine oturur.
En Kritik Bilgi: İtiraz Mahkemeye Değil, İcra Dairesine Yapılır
Uygulamada en pahalıya mal olan hata budur. Borçlu, ödeme emrine itirazını süresi içinde takibin yapıldığı icra dairesine bildirmelidir. Dilekçenin icra hukuk mahkemesine verilmesi, süre içinde icra dairesine ulaşmadığı takdirde itirazın yapılmamış sayılması sonucunu doğurabilir. Mahkemenin devreye girdiği aşama, itirazdan sonraki aşamadır.
İtirazın Kapsamını Doğru Kurmak
- Borcun tamamına itiraz ediliyorsa bu açıkça belirtilmelidir.
- Kısmi itirazda, kabul edilen tutarın ayrıca ve rakamla gösterilmesi gerekir; aksi halde itiraz geçersiz sayılabilir.
- Takip bir senede dayanıyorsa ve imza inkar ediliyorsa, imzaya itiraz ayrıca ve açıkça yapılmalıdır. Sadece borca itiraz edilmesi imzanın kabulü sonucunu doğurur.
- Yetki itirazı da esasa itirazla birlikte, süresinde ileri sürülmelidir.
İtirazdan Sonra Ne Olur
İtiraz takibi durdurur. Bundan sonra top alacaklıdadır: elindeki belgenin niteliğine göre itirazın kaldırılması için icra hukuk mahkemesine ya da itirazın iptali için genel mahkemeye başvurabilir. İtirazın iptali davası bakımından bir yıllık süre söz konusudur. Borçlu açısından bu ayrım önemlidir; çünkü hangi yola gidildiğine göre savunma imkanları ve tazminat riski değişir. Haksız çıkan taraf aleyhine inkar tazminatına hükmedilebileceği unutulmamalıdır.
Yedi Günün İçine Sığan Diğer Yükümlülükler
- İtiraz süresi: ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün.
- Mal beyanı: borcun ödenmemesi halinde aynı kısa süre içinde sunulması gereken bildirim; ihmali ayrı yaptırım riski doğurur.
- İcra memuru işlemlerine karşı şikayet: kural olarak öğrenmeden itibaren yedi gün; ancak süresiz şikayet halleri saklıdır.
- Tebligatın usulsüz olduğu düşünülüyorsa, öğrenme tarihinin belgelenmesi ve buna dayalı başvurunun gecikmeden yapılması.
Süre Kaçtıysa Kapı Tamamen Kapanmaz
Süresinde itiraz edilememişse gecikmiş itiraz ve menfi tespit ile istirdat yolları gündeme gelebilir; ancak bu yollar hem daha dar koşullara bağlıdır hem de bu arada haciz uygulanmasını engellemez. Bu nedenle ilk yedi gün, bütün sürecin en değerli aşamasıdır.
İİK ve HMK ekseninde anlatılan bu çerçeve genel niteliktedir; takibin türü, dayanak belge ve tebligatın geçerliliği sonucu değiştirebilir. Ödeme emrini elinize aldığınız gün, evrakla birlikte hukuki destek almanız en güvenli yaklaşımdır.