Hesabına erişemeyen kişinin ilk sorusu "kime başvuracağım" olur ve bu sorunun cevabı, blokenin kaynağına göre tamamen değişir. Aynı ekranda görünen "işlem yapılamıyor" uyarısı; bankanın kendi risk politikasından, 5549 sayılı Kanun kapsamındaki bir süreçten ya da adli bir el koyma kararından doğuyor olabilir. Kaynak belirlenmeden yazılan dilekçe neredeyse her zaman yanlış kapıya gider.
Önce Teşhis: Blokenin Hukuki Kaynağı Nedir?
Banka nezdindeki kısıtlama ile adli merci kararıyla uygulanan tedbir aynı şey değildir. 5411 sayılı Kanun çerçevesinde bankanın kendi yükümlülüklerinden kaynaklanan bir kısıtlama söz konusuysa muhatap kurumdur. Buna karşılık suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerinin aklanması iddiasıyla, yani TCK 282 ekseninde yürüyen bir soruşturma kapsamında karar verilmişse muhatap soruşturmayı yürüten makam ve kararı denetleyecek hâkimliktir.
Kaynağa Göre Başvuru Haritası
- Kurum kaynaklı kısıtlama: önce yazılı bilgi talebi, ardından kurumun iç itiraz kanalı
- Adli tedbir: soruşturma dosyasına dilekçe ve kararın denetlenmesine yönelik itiraz
- Kamu alacağı kaynaklı hacizler: alacaklı idare nezdinde başvuru ve ilgili yargı kolu
- Sermaye piyasası ve kripto varlık hizmet sağlayıcısı kaynaklı kısıtlamalar: SPK düzenlemeleri çerçevesinde platformun yükümlülükleri
Fon Kaynağını Belgeleme Kontrol Listesi
- Hesaba giren her önemli tutarın kaynağını gösteren sözleşme, fatura veya bordro.
- Ticari faaliyet varsa gelir kayıtları ve beyannamelerle uyum tablosu.
- Üçüncü kişilerden gelen transferlerde, gönderenle ilişkiyi açıklayan yazışmalar.
- Kripto varlık alım satımında platform işlem dökümü ve cüzdan adresi eşleştirmesi.
- Kronolojik akış tablosu: tarih, tutar, karşı taraf, dayanak belge.
Bu tablo hazırlanmadan yapılan başvurular çoğu zaman "soyut beyan" olarak değerlendirilir; belge zinciri kurulduğunda ise inceleme belirgin biçimde hızlanır.
Kripto Varlıklarda Ek Katman
Kripto işlemlerinde iz sürülebilirlik yüksek olsa da, cüzdan adresinin kime ait olduğunun ortaya konması ayrı bir ispat sorunudur. Platform hesabı ile banka hesabı arasındaki transferlerin birebir eşleştirilmesi, iyi niyetli kullanıcı ile aracı konumundaki hesap arasındaki farkı görünür kılar.
Uyarı
Blokeli hesap dosyalarında acele edilerek yapılan genel içerikli itirazlar, sonraki aşamada savunmayı daraltabilir. Buradaki çerçeve genel niteliktedir; işlemin dayanağı ve dosyanızın aşaması stratejiyi değiştireceğinden, adım atmadan önce hukuki görüş alınması yerinde olacaktır.