Hesabına bloke konulduğunu öğrenen kişinin ilk yöneldiği yer genellikle bankadır; oysa bankanın çoğu durumda kararı kaldırma yetkisi yoktur. Blokenin kaynağı doğru tespit edilmeden yapılan başvurular günleri tüketir ve itiraz süresi bu sırada işler. Aşağıdaki çerçeve 5411, 5549, SPK kripto düzenlemeleri ve TCK 282 ekseninde, blokenin kaynağını ve itiraz merciini doğru belirlemeye odaklanır.
Blokenin Kaynağını Tespit Etmek
Uygulamada birbirinden farklı üç durum aynı isimle anılır: bankanın kendi mevzuatı ve risk politikası çerçevesinde uyguladığı kısıtlama, idari düzenleme kapsamında işlemin askıya alınması ve ceza soruşturması kapsamında verilen el koyma ya da tedbir kararı. Bunların itiraz kanalları farklıdır. Bu nedenle ilk yapılacak iş, bankadan blokenin dayanağının ve varsa karar merciinin yazılı olarak sorulmasıdır.
Ceza Soruşturması Kaynaklıysa
Bloke bir soruşturma kapsamında verilen karara dayanıyorsa, itiraz bankaya veya soruşturmayı yürüten birime değil, kararın niteliğine göre belirlenen hâkimliğe yöneltilir. CMK'daki genel itiraz usulünde süre, kararın öğrenilmesinden itibaren yedi gündür. Öğrenme anının ne zaman gerçekleştiği tartışmaya açık olduğundan, bankadan alınan yazının tarihi ve varsa tebligat evrakı özenle saklanmalıdır.
İtiraz Dilekçesini Güçlendiren Unsurlar
- Hesaba giren tutarların kaynağını gösteren ücret, satış veya kira gelirine ilişkin belgeler.
- Şüpheli görülen işlemin ticari veya kişisel gerekçesini ortaya koyan sözleşme ve faturalar.
- Kripto varlık alım satımı söz konusuysa platform işlem geçmişi ve cüzdan hareketlerinin dökümü.
- Hesabın tamamının değil, yalnızca ilgili tutarın tedbir kapsamında kalmasına yönelik somut talep.
- Blokenin devamının doğuracağı somut zararın belgeye dayalı anlatımı.
Kaynak Açıklaması ile Suçlamayı Ayırmak
Mal varlığı değerlerinin kaynağına ilişkin açıklama yapmak ile isnat edilen fiili kabul etmek farklı şeylerdir. TCK 282 kapsamındaki suçlamada tartışma, varlığın öncül bir suçtan kaynaklanıp kaynaklanmadığı üzerinde yürür. Bu nedenle savunma, hesaba giren her kalemin ekonomik gerekçesini gösterirken, bu açıklamaların hangi belgeyle desteklendiğini de aynı sırayla ortaya koymalıdır. Belgesiz sözlü açıklama, dosyada beklenen etkiyi doğurmaz.
Kripto Varlıklarda Ek Katman
Kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeler, platformların müşteri tanıma ve bildirim yükümlülüklerini kapsar. Platform kaynaklı bir kısıtlama ile yargı kararına dayalı bir tedbir aynı şey değildir; ilkinde platformun iç itiraz süreci, ikincisinde yargı yolu işletilir. Hangi katmandan geldiği belirlenmeden yapılan başvurular, çoğu zaman yanıtsız kalır.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hiçbir dosyanın özel koşullarının yerine geçmez. Bloke bildirimi aldıysanız dayanağını yazılı olarak öğrenip aynı hafta içinde bir avukatla değerlendirmeniz, itiraz süresinin korunması bakımından önemlidir.