Hesabına erişemeyen bir kullanıcının ilk sorusu genellikle yanlıştır: parayı kimden isteyeceğinden önce, blokenin kaynağının ne olduğu belirlenmelidir. Ödeme-kuruluşları üzerinden yapılan transferlerde kısıtlamanın kaynağı kurumun kendi iç kararı da olabilir, yürüyen bir savcılık-süreci de. Bu iki hâlde başvurulacak merci ve yazılacak dilekçe tamamen farklıdır.
Blokenin Kaynağını Belirlemeden İtiraz Yazılmaz
Kısıtlama, kurumun 5411 ve 5549 kapsamındaki yükümlülükleri çerçevesinde aldığı bir tedbirden kaynaklanabileceği gibi, bir soruşturma dosyasındaki koruma tedbirinin sonucu da olabilir. İlk hâlde muhatap doğrudan kurumdur ve yazılı talep ile gerekçe istenir. İkinci hâlde ise muhatap soruşturmayı yürüten makamdır; kuruma yazılan dilekçe sonuç doğurmaz ve zaman kaybettirir. Bu nedenle atılacak ilk adım, kısıtlamanın dayanağının yazılı olarak sorulmasıdır.
Şüphenin Doğduğu Nokta
Aklama ve şüpheli işlem bildirimi rejimi, işlemin miktarı kadar örüntüsüne de bakar: kısa sürede çok sayıda küçük transfer, üçüncü kişi hesapları üzerinden yapılan aktarımlar ve açıklaması bulunmayan gelen havaleler tipik tetikleyicilerdir. TCK 282 ekseninde yürüyen bir soruşturmada savunmanın merkezinde, paranın meşru kaynağının belgelenmesi bulunur. SPK kripto düzenlemeleri kapsamında faaliyet gösteren platformlar üzerinden yapılan işlemlerde ise işlem geçmişinin platformdan resmî biçimde temin edilmesi gerekir.
Toplanacak Kayıtlar
- İşlem geçmişinin kurum tarafından onaylı ve tarih aralığı belirtilmiş dökümü.
- Paranın kaynağını gösteren belgeler: maaş, satış sözleşmesi, fatura, tapu veya kredi kayıtları.
- Karşı tarafla yapılan yazışmalar ve varsa sözleşme metinleri.
- Cüzdan adresleri ile transfer kayıtlarının eşleştirildiği kronolojik tablo.
- Kuruma yapılan başvurular ve alınan cevapların tarihli kaydı.
Süreci Yönetirken
- Blokenin dayanağı öğrenilir ve yazılı olarak dosyaya konur.
- Soruşturma varsa, dosyaya taraf sıfatı ve inceleme yetkisi netleştirilir.
- El koyma niteliğindeki kararlara karşı öngörülen itiraz yolu ve süresi kaçırılmaz.
- Mağdur konumundaki kullanıcı ile şüpheli konumundaki kullanıcı için savunma stratejisi baştan ayrılır.
- Aynı olaydan doğan alacak talebi, ceza dosyasının sonucunu beklemek zorunda mı değerlendirilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. İşlemlerin niteliği ve soruşturmanın aşaması sonucu belirgin biçimde değiştirdiğinden, beyan vermeden önce hukuki destek alınması özellikle önemlidir.