Kripto varlık üzerinden gerçekleşen dolandırıcılıklarda kaybın büyüklüğünden çok, ilk 48 saatte doğru kapının çalınıp çalınmadığı belirleyici olur. Varlık el değiştirdikçe iz zayıflar; yanlış mercie yapılan başvuru ise yalnızca zaman değil, tedbir imkânı da kaybettirir. Bu rehber, 5411, 5549, sermaye piyasası düzenlemeleri ve TCK'nın aklama hükümleri ekseninde izleme stratejisini ele alır.
Paranın Çıkış Noktasını Belirleyin
İzleme her zaman kripto tarafından değil, fiat çıkışından başlar. Havale veya kart işlemiyle bir hesaba gönderilen tutarın alıcı bilgisi, kripto adres zincirinden çok daha hızlı sonuç verir. Bu nedenle ilk kayıt seti banka ve ödeme kuruluşu kanalından oluşturulmalı; ardından platform içi işlem geçmişi ve cüzdan adresleri eklenmelidir.
- Gönderim dekontlarını alıcı hesap ve saat bilgisiyle birlikte saklayın.
- Platform yazışmalarını ve hesap açılışına ilişkin kayıtları indirin.
- Cüzdan adreslerini ve işlem kimliklerini eksiksiz not edin.
- Sizi yönlendiren kişi veya reklamın kaynağını ekran görüntüsüyle sabitleyin.
Hangi Kapı Neye Yarar
Suç duyurusu Cumhuriyet başsavcılığına yapılır ve el koyma ile malvarlığına ilişkin tedbirler ancak bu kanal üzerinden yürütülür. Aklama şüphesine ilişkin bildirim düzeni ise yükümlü kuruluşlara yöneliktir; mağdurun doğrudan sonuç alacağı bir şikâyet mercii değildir. Platformun yetkisiz faaliyet yürüttüğü düşünülüyorsa denetim otoritesine yapılacak bildirim ayrı bir hat açar, ancak bu bildirim kayıp tutarın iadesini sağlamaz. Üç kanalın işlevi farklıdır ve biri diğerinin yerine geçmez.
Tedbir Talebini Erken Kurgulayın
Varlığın dondurulmasına yönelik taleplerin, iz sürülebilir olduğu aşamada yapılması gerekir. Talep dilekçesinde hangi hesabın, hangi tutar bakımından ve hangi gerekçeyle tedbire konu edileceği somut biçimde gösterilmelidir. Genel ifadelerle kurulan talepler çoğunlukla sonuçsuz kalır ve ikinci bir denemede karşı taraf çoktan varlığı taşımış olur.
Hukuk Davası Tarafını İhmal Etmeyin
- Ceza soruşturması ile alacak veya tazminat davası birbirini beklemek zorunda değildir.
- Karşı taraf bir şirketse ticari nitelikteki uyuşmazlıklara özgü ön koşulları kontrol edin.
- Yurt dışı merkezli platformlarda sözleşmedeki yetki ve tahkim kayıtlarını inceleyin.
- Zamanaşımı hesabını, zararın öğrenildiği tarih üzerinden ayrıca yapın.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; işlem zinciri ve tarafların bulunduğu ülke izlenecek yolu değiştirir. Kayıp tespit edildiğinde bekletmeden hukuki değerlendirme almanız önemlidir.