İcra takibinde satış aşaması, borçlu ve üçüncü kişiler için sürelerin en kısa olduğu evredir. İİK ve HMK düzenlemeleri, itiraz ile şikâyeti birbirinden ayırır; bu ayrımı kaçıran taraf, doğru gerekçeyle bile sonuç alamaz. Bu rehber, satışa giden süreçte yedi günlük süreyle bağlı işlemlere ve başvurunun hangi mercie yapılacağına odaklanır.
İtiraz ile şikâyet aynı yol değildir
Ödeme emrine itiraz, takibin başındaki bir işlemdir ve kural olarak icra dairesine yapılır; süresinde yapıldığında ilamsız takibi durdurur. Buna karşılık icra müdürlüğünün bir işleminin kanuna aykırı olduğu iddiası şikâyet yoludur ve icra hukuk mahkemesine yöneltilir. Satış aşamasındaki hataların çoğu şikâyet konusudur; icra dairesine verilen dilekçe ile bu hak kullanılmış sayılmaz.
Satış sürecinde şikâyete konu olabilen başlıklar
- Kıymet takdirinin usulüne uygun yapılmaması veya tebliğ edilmemesi.
- Satış ilanının içeriğindeki eksiklikler ve ilgililere tebliğ edilmemesi.
- Haczin usulsüz konulması veya haczedilemeyecek mal ve haklara el atılması.
- Artırma şartnamesinin hazırlanmasında ve ilanında yapılan hatalar.
- İhalenin yapılış biçimine ilişkin aykırılıklar; bu başlıkta ihalenin feshi ayrı bir usule tabidir.
Sürenin başladığı an
Şikâyet süresi, işlemin öğrenildiği veya tebliğ edildiği tarihten itibaren işler. Kıymet takdirine karşı başvuru için ayrı bir süre öngörülmüştür ve bu süre kaçırıldığında rapordaki değer sonraki aşamalarda kural olarak tartışılamaz. Kamu düzenine aykırılık oluşturan hâllerde süresiz şikâyet mümkündür; ancak hangi hâlin bu kapsamda olduğu tartışmalı olabileceğinden, süreye uyulması güvenli yaklaşımdır.
Dosyayı hazırlarken kontrol edilecekler
- Tebligat parçalarının tamamı UYAP dosyasından alınıp tarih sırasına dizildi mi?
- Kıymet takdiri raporu ve ekleri, taşınmazın güncel durumuyla karşılaştırıldı mı?
- Satış ilanının yayım tarihi ile artırma tarihi arasındaki süre kontrol edildi mi?
- Taşınmaz üzerindeki kira, şerh ve irtifak kayıtları şartnameye yansıtılmış mı?
- Şikâyetle birlikte satışın durdurulması yönünde ayrı bir talep yazıldı mı?
Yanlış mercie başvurmanın somut sonucu
Satışın durdurulması talebi icra dairesine yazıldığında müdürlük çoğu kez talebi reddeder ve bu red işlemi yeni bir süre doğurur; ancak asıl işleme yönelik süre bu arada dolabilir. Aynı şekilde borca itiraz niteliğindeki bir iddianın şikâyet olarak sunulması ya da tam tersi, esasa girilmeden reddedilmeye yol açar. Bu nedenle dilekçe yazılmadan önce tek bir soru netleştirilmelidir: iddia, alacağın kendisine mi yoksa icra memurunun işlemine mi yöneliktir?
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. Takibin türü, taşınır veya taşınmaz ayrımı ve dosyadaki tebligat geçmişi süreleri değiştirebilir; satış günü yaklaşmışsa gecikmeden hukuki destek almanız yerinde olur.