Kripto varlık ve çevrimiçi yatırım platformu kaynaklı mağduriyetlerde dosyanın kaderini iki şey belirler: paranın izini gösteren delil paketi ve bu paketin doğru mercie sunulması. İkisi eksik kurulduğunda, gerçekten zarar görmüş kişiler bile soyut iddia görüntüsü verir.
Paranın İzini Katman Katman Çıkarmak
Delil paketi kronolojik değil, akış temelli hazırlanmalıdır. Yani hangi hesaptan hangi hesaba, hangi tarihte, hangi tutarda geçiş olduğu tek bir tabloda görünmelidir. Bu tablo genellikle şu katmanlardan oluşur:
- Banka hesabından yapılan havale ve EFT kayıtları, açıklama alanlarıyla birlikte.
- Ödeme kuruluşu veya kart üzerinden yapılan işlemlerin dökümü.
- Kripto tarafında cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri; transferlerin blok zinciri üzerinde doğrulanabilir kayıtları.
- Platformla yapılan yazışmalar, panel ekran görüntüleri, sözde kar tablolarının kayıtları.
- Yönlendiren kişilerin telefon numaraları, sosyal medya hesapları ve reklam bağlantıları.
Cezai Kanal: Savcılık ve İdari Bildirimler
Dolandırıcılık iddiası Cumhuriyet başsavcılığına yapılacak şikayetle soruşturulur. Elde edilen değerlerin aklanmasına ilişkin boyut TCK 282 kapsamında ayrıca değerlendirilir. Paranın hareket ettiği finansal kurumlar yönünden 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve 5549 sayılı Kanun'un öngördüğü bildirim ve şüpheli işlem mekanizmaları devrededir; ancak bu mekanizmalar mağdurun kişisel alacağını tahsil eden bir kurum yaratmaz. İzinsiz faaliyet iddiası varsa sermaye piyasası mevzuatındaki kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeler çerçevesinde ilgili düzenleyici kuruma bildirim de yapılabilir.
Hukuk Davası Ayrı Yürür
Şikayetin sonucunu beklemek çoğu zaman zaman kaybıdır. Zararın tazmini için açılacak hukuk davasında ilk soru davalının kim olduğudur: yurt içindeki aracı kişi mi, yurt dışındaki tüzel kişi mi, parayı hesabında toplayan üçüncü kişi mi? Yurt dışı unsurlu ilişkilerde milletlerarası yetki ve uygulanacak hukuk tartışması baştan ele alınmalıdır. Ayrıca ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talepleri, malvarlığı hareket etmeden istendiğinde anlam taşır.
Delilin Değerini Düşüren Klasik Hatalar
- Ekran görüntülerinin adres ve tarih bilgisi görünmeden alınması.
- Yazışmaların seçilerek sunulması; bağlamı gösteren kısımların çıkarılması.
- İşlem kimliklerinin not edilmeden yalnızca tutar yazılması.
- Aynı olaya ilişkin farklı dilekçelerde birbirini tutmayan tarih ve tutarların verilmesi.
- Uzlaşma görüşmeleri sırasında verilen beyanların kayıt altına alınmaması.
Paketi Teslim Etmeden Önce
Dosyayı sunmadan önce üçüncü bir gözle okutmak yararlıdır: anlatı, ekler ve tablo birbirini doğruluyor mu? Bir belgenin hangi iddiayı kanıtladığı dilekçede tek cümleyle gösterilmediğinde, o belge çoğu zaman okunmadan geçilir.
Bu içerik genel bir yöntem çerçevesi sunar; işlem hacmi, tarafların bulunduğu ülke ve paranın izlediği yol nedeniyle her dosya farklı ilerler. Adım atmadan önce belgelerinizle birlikte hukuki değerlendirme almanız önerilir.