Kripto varlık kaynaklı mağduriyetlerde dosyanın kaderini iki şey belirler: paranın izini gösteren kaydın eksiksizliği ve bu kaydın doğru makama, doğru formatta sunulması. Yatırım vaadiyle toplanan paralar için hazırlanan dosyalar çoğu zaman ekran görüntüsü yığını hâlinde teslim edildiğinden, savcılık aşamasında işlem zinciri kurulamaz. Bu rehber 5549 sayılı Kanun ve ilgili mali mevzuat çerçevesinde delil paketlemenin merci mantığını ele alır.
Şikâyet Nereye Gider?
Suç duyurusu Cumhuriyet başsavcılığına yapılır. Kripto işlemleri sınır aşan nitelikte olduğundan, mağdurun bulunduğu yer savcılığına verilen dilekçe yeterlidir; yetki tartışması soruşturma içinde çözülür. Organize bir yapı iddiası varsa dosyanın ihtisas birimine yönlendirilmesi talebi dilekçeye yazılmalıdır. MASAK bildirimi ise bir dava yolu değildir; şüpheli işlem bildirimi yükümlüsü kurumlardır ve mağdurun bildirimi soruşturma başlatma sonucunu tek başına doğurmaz.
Paranın Durdurulması İçin Doğru Kanal
Hesapta veya borsada bakiye kaldıysa zaman en kritik unsurdur. Bu aşamada talep, savcılık aracılığıyla el koyma ve hesap üzerinde tedbir istemidir; ayrıca hukuk yargılamasında ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz seçenekleri değerlendirilir. Doğrudan platforma yazılan iade talebi, kullanıcı sözleşmesi kapsamında bir müşteri talebidir ve hukuken bağlayıcı bir merci kararı yerine geçmez.
Delil Paketinin Kurulma Sırası
- Fiat çıkışların banka kayıtları: tarih, tutar, alıcı unvanı ve açıklama alanı tam olarak listelenir.
- Zincir üstü hareketler: gönderim adresleri, işlem kimlikleri ve saatler tablo hâlinde eşleştirilir.
- İletişim kayıtları: yatırım vaadi içeren mesajlar, arama kayıtları ve tanıtım materyalleri kaynak bilgisiyle saklanır.
- Platform belgeleri: sözleşme, kullanıcı paneli ekran çıktıları ve varsa hesap kapatma yazışmaları.
- Zarar hesabı: yatırılan ve çekilen tutarlar netleştirilerek tek bir toplam üzerinden gösterilir.
Sık Görülen Merci ve Format Hataları
- Şikâyet dilekçesinde şüphelinin yalnızca kullanıcı adının yazılması, kimlik tespitine dayanak bırakılmaması.
- Ekran görüntülerinin tarihsiz ve kaynağı belirsiz biçimde sunulması.
- Aynı olay için tüketici hakem heyeti, savcılık ve icra takibinin birbirinden habersiz yürütülmesi.
- Yurt dışı merkezli platform aleyhine doğrudan yabancı ülkede işlem başlatılabileceği varsayımıyla iç hukuk yollarının geciktirilmesi.
Adli ve Hukuk Yolunun Birlikte Kurgusu
Ceza soruşturması failin sorumluluğunu, hukuk yargılaması ise zararın tazminini hedefler. İkisi birbirini bekletmez; ancak ceza dosyasındaki bilirkişi incelemesi ve hesap hareketleri, hukuk dosyasında ispat yükünü hafifletir. Bu nedenle şikâyet dilekçesine dosya örneği talebi eklenmesi, sonraki aşama için zaman kazandırır.
Kripto varlık işlemlerine ilişkin düzenlemeler değişkenlik gösterdiğinden, işlem tarihindeki mevzuat hâli ayrıca kontrol edilmelidir. Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır; para akışının yapısı ve platformun statüsü sonucu doğrudan etkileyeceği için dosyanızın bir hukukçu tarafından incelenmesi önerilir.