Eline ödeme emri ulaşan borçlunun yaptığı ilk hata çoğu zaman itirazın içeriğiyle değil, itirazın nereye verildiğiyle ilgilidir. İcra hukukunda merci ayrımı son derece keskindir ve süreler kısadır.
Ödeme Emrine İtiraz Nereye Yapılır?
2004 sayılı İİK kapsamındaki ilamsız takipte, ödeme emrine itiraz mahkemeye değil, takibin yapıldığı icra dairesine yöneltilir. Süresi içinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur. Borçlunun borca, faize veya yetkiye itirazı bu dilekçede ayrı ayrı ve açıkça belirtilmelidir. İmzaya itiraz ediliyorsa bunun ayrıca ve açıkça yazılması gerekir; genel bir itiraz, imzanın kabul edildiği sonucunu doğurabilir.
Şikâyet ile İtirazı Karıştırmamak
İcra dairesinin işlemi hukuka aykırıysa başvurulacak yol itiraz değil şikâyettir ve bu başvuru icra mahkemesine yapılır. Hacizde usulsüzlük, haczedilemeyecek malın haczi ya da sıra cetveline ilişkin tartışmalar bu kapsamdadır. Borcun varlığına itiraz ile işlemin usulüne şikâyet, farklı merciler önünde ve farklı sürelerde ileri sürülür.
İtirazdan Sonra Alacaklının Yolu
Takip duran alacaklının önünde iki seçenek vardır: elinde İİK'da sayılan nitelikte bir belge varsa itirazın kaldırılmasını icra mahkemesinden isteyebilir; böyle bir belge yoksa itirazın iptali için genel mahkemede dava açar. Bu iki yolun karıştırılması alacaklı bakımından da kayıp doğurur; icra mahkemesi, dar yetkili incelemesi nedeniyle esasa ilişkin geniş bir yargılama yapamaz.
Yetki Bakımından Kural
Takip, kural olarak borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesinde yapılır. Sözleşmeden doğan borçlarda ifa yeri ya da geçerli bir yetki kaydı da gündeme gelebilir. Borçlu yetkiye itiraz ettiğinde bu itirazın ayrıca ve doğru yer gösterilerek yapılması gerekir; yer göstermeyen yetki itirazı sonuç doğurmayabilir.
Borçlunun Elindeki Diğer İmkânlar
- Borçlu olmadığının tespiti için genel mahkemede menfi tespit davası açmak
- Ödeme yapılmışsa ödemeyi belgeleyerek takibin devamını engellemek
- Haczedilemeyecek mal ve gelir kalemlerini süresinde ileri sürmek
- Mal beyanı yükümlülüğünü zamanında yerine getirmek
- Gecikmiş itiraz koşullarının oluşup oluşmadığını değerlendirmek
İlk Hafta İçin Kısa Plan
- Ödeme emrinin tebliğ tarihi belgeyle sabitlenir.
- İtirazın kapsamı borç, faiz, imza ve yetki başlıklarına ayrılır.
- Ödeme ve yazışma belgeleri tarih sırasına konur.
- Şikâyet gerektiren bir usulsüzlük olup olmadığı ayrıca kontrol edilir.
- Takibin durması hâlinde alacaklının olası hamlesine karşı hazırlık yapılır.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Takibin türü, dayanak belge ve tebligatın usulü sonucu belirleyici biçimde etkilediğinden, ödeme emrini aldıktan hemen sonra dosyanızın incelenmesini sağlamanız önem taşır.