İcra dosyasında satış aşamasına gelindiğinde hata payı en aza iner; çünkü bu aşamada yapılan itirazların çoğu dar süreye ve belirli bir mercie bağlıdır. Satış ve mal beyanı başlıkları, İİK'nın hem borçluya hem alacaklıya ayrı yükümlülükler yüklediği noktalardır ve karıştırılan usul yolları burada en pahalıya mal olur.
Satış Sürecinde Kontrol Noktaları
Satış talebinin süresinde yapılıp yapılmadığı, kıymet takdirinin tebliğ edilip edilmediği ve ilanın usulüne uygunluğu birlikte izlenmelidir. Kıymet takdirine karşı itiraz, satış ilanından sonra ileri sürülemeyecek bir husus hâline gelebilir; bu nedenle rapor tebliğ alındığı gün takvime işlenmelidir. Taşınmaz üzerindeki şerhler, ipotek sırası ve kira ilişkisi de satış öncesinde kontrol edilmelidir; alıcı bakımından bu kalemler doğrudan risk yaratır.
Mal Beyanı Yükümlülüğü
- Beyanın süresinde ve dosyaya sunulması; sözlü bildirimin tutanağa geçirilmesi
- Beyanın gerçeği yansıtması, üçüncü kişi adına görünen malvarlığının açıklanması
- Haczi caiz olmayan mal ve alacak iddialarının gerekçesiyle birlikte belirtilmesi
- Sonradan edinilen malvarlığındaki değişikliğin bildirilmesi
- Beyanda bulunmamanın hukuki sonuçlarının önceden değerlendirilmesi
Şikâyet mi, İtiraz mı, Dava mı
- İcra dairesinin bir işlemi hukuka aykırıysa yol şikâyettir ve merci icra mahkemesidir.
- Takibin dayanağına, borca veya imzaya yönelik itiraz süresi içinde icra dairesine yapılır.
- Haczedilen malın üçüncü kişiye ait olduğu iddiası istihkak usulüne tabidir; genel mahkemede açılan dava sonuç vermez.
- İhalenin feshi talebi icra mahkemesine yöneltilir ve süresi kısadır.
- Maddi hukuka ilişkin uyuşmazlıklar HMK çerçevesinde genel mahkemelerde görülür; bu ayrım baştan yapılmalıdır.
İhalenin Feshinde Sık Hatalar
Fesih talebinin somut bir usulsüzlüğe dayandırılması gerekir; genel nitelikte memnuniyetsizlik beyanı sonuç doğurmaz. İlanın içeriği, tebligatların usulü, artırma şartnamesindeki bilgiler ve satış bedelinin oranına ilişkin kurallar tek tek karşılaştırılmalıdır. Talebin reddi hâlinde doğabilecek sorumluluk da başvuru öncesinde değerlendirilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Her icra dosyasının takip türü, alacağın niteliği ve haciz zamanlaması farklı sonuç verir; adım atmadan önce dosya üzerinden hukuki değerlendirme yapılması gerekir.