İcra takibiyle karşılaşan borçlu için ilk günler belirleyicidir. İİK, ödeme emrine itiraz hakkını kısa ve kesin bir süreye bağlamıştır; bu süre kaçırıldığında takip kesinleşir ve tartışma alanı ciddi biçimde daralır. Üstelik itirazın nereye yapılacağı, ne zaman yapılacağı kadar önemlidir.
İtiraz Nereye Yapılır?
İlamsız takiplerde ödeme emrine itiraz, takibin yapıldığı icra dairesine yöneltilir. Uygulamadaki en pahalı hata, itiraz dilekçesinin icra mahkemesine sunulmasıdır: bu, süresi içinde yapılmış geçerli bir itiraz sayılmayabilir ve takip kesinleşir. Buna karşılık kambiyo senetlerine özgü takiplerde itiraz ve şikâyet icra mahkemesine yapılır. Yani takibin türü, mercii doğrudan değiştirir. Ödeme emrinin üst kısmındaki takip türünü okumadan dilekçe yazmamak gerekir.
Yedi Günlük Sürede Yapılacaklar
- Tebliğ tarihi tebligat zarfı üzerinden kesin olarak tespit edilir.
- Takip dayanağı belge ve alacak kalemleri incelenir.
- Borca mı, faize mi, imzaya mı, yetkiye mi itiraz edileceği ayrı ayrı belirlenir.
- İtiraz dilekçesi icra dairesine sunulur ve havale kaydı alınır.
- Mal beyanı yükümlülüğünün ayrı bir yükümlülük olduğu unutulmaz.
Borca İtiraz ile İmzaya İtirazın Farkı
Adi senede dayanan takipte imzaya itiraz ayrıca ve açıkça yapılmalıdır; yalnızca "borcum yoktur" demek imzayı kabul etmiş sayılma sonucunu doğurabilir. Faize veya faiz oranına itiraz da genel itirazın içinde erimez, ayrı kalem olarak belirtilir. Yetkiye itiraz edilecekse, itirazda yetkili icra dairesinin hangisi olduğu gösterilmelidir.
İtirazdan Sonra Hangi Yol Açılır?
İtiraz takibi durdurur; bundan sonra hamle sırası alacaklıdadır. Alacaklı, elindeki belgenin niteliğine göre icra mahkemesinde itirazın kaldırılması yoluna ya da genel mahkemede itirazın iptali davasına başvurur. Borçlu tarafta ise borcun bulunmadığının tespiti için menfi tespit davası gündeme gelebilir; bu dava genel mahkemelerde görülür ve icra mahkemesinden istenmesi mümkün değildir. Merci ayrımı burada da hak kaybının başlıca kaynağıdır.
Borçlunun Sıkça Atladığı Korumalar
- Haczedilemeyen mal ve haklara ilişkin şikâyet imkânı
- Maaş haczinde uygulanacak orana ilişkin denetim
- Aile konutu ve üçüncü kişiye ait mallar için istihkak iddiası
- Takip talebindeki alacak kalemlerinin mükerrer olup olmadığının kontrolü
- Zamanaşımına uğramış senede dayalı takiplerde şikâyet yolu
Uyarı
İcra hukukunda süreler gün hesabıyla işler ve telafisi çoğu zaman mümkün olmaz. Bu metin genel bilgi verir; elinizdeki ödeme emrinin türüne göre izlenecek yolu vakit kaybetmeden bir hukukçuya inceletmeniz gerekir.