İlamsız icra takibinde borçlunun elindeki en güçlü araç, ödeme emrine karşı yapılan itirazdır. Ancak yedi günlük süre ve itirazın kapsamı konusundaki hatalar, esasen borçlu olmayan kişileri bile takibin kesinleşmesiyle karşı karşıya bırakır. İİK ve HMK çerçevesinde bu rehber, süre ve dilekçe içeriğine odaklanır.
Yedi Günlük Sürenin İşleyişi
Süre, ödeme emrinin usulüne uygun tebliğinden itibaren işlemeye başlar. Buradaki kritik nokta tebligatın kendisidir: adres yanlışsa, tebliğ mazbatasında kim adına ve hangi sıfatla teslim edildiği belirsizse ya da işyeri adresine yapılan tebliğde usul kurallarına uyulmamışsa, sürenin başladığı iddia edilen tarih tartışmaya açılabilir. Bu nedenle itiraz düşünülürken ilk incelenecek belge borç senedi değil, tebliğ mazbatasıdır.
İtirazın Kapsamı: Neye İtiraz Ettiğinizi Yazın
Borca itiraz ile imzaya itiraz aynı şey değildir. Takip dayanağı bir adi senetse ve imzanın borçluya ait olmadığı ileri sürülüyorsa, bu husus dilekçede ayrıca ve açıkça belirtilmelidir; aksi hâlde imza kabul edilmiş sayılır. Aynı şekilde yetkiye itiraz da esasa itirazla birlikte ve açıkça yapılmalıdır. Kısmi itirazda ise kabul edilen tutarın açıkça gösterilmesi gerekir; belirsiz bir kısmi itiraz sonuç doğurmayabilir.
İtiraz Sonrası Alacaklının Yolu
- İtiraz, kural olarak takibi olduğu yerde durdurur; haciz aşamasına geçilemez.
- Alacaklı elinde İİK anlamında belge varsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir.
- Belge yoksa genel mahkemede itirazın iptali davası yolu açıktır ve bu dava için kanunda öngörülen bir yıllık süre gözetilmelidir.
- Haksız itiraz veya haksız takip hâlinde tazminat riski her iki taraf için de gündeme gelebilir.
Süre Kaçırıldıysa Ne Yapılabilir
- Tebligatın usulsüzlüğü ileri sürülerek icra mahkemesine başvurulması değerlendirilir; öğrenme tarihi burada belirleyicidir.
- Borcun takipten sonra ödendiği veya zamanaşımına uğradığı gibi hâllerde gecikmiş itiraz ve ilgili şikâyet yolları incelenir.
- Menfi tespit veya istirdat davası seçenekleri, ödeme yapılıp yapılmadığına göre ayrılır.
- Mal beyanında bulunma yükümlülüğü ayrı bir takvim olarak not edilir.
Kısa Not
İcra dosyalarında en pahalı hata, dilekçeyi doğru yazmak için beklerken sürenin dolmasıdır. Kısa ve doğru bir itiraz, gecikmiş mükemmel bir dilekçeden daha değerlidir. Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir; takip türü, dayanak belge ve tebligat durumu dosyanızda farklı bir strateji gerektirebileceğinden bir avukata danışmanız uygun olur.