Yüksek getiri vaadiyle yönlendirilen yatırımlarda para çoğunlukla banka hesabından çıkıp platform cüzdanlarına, oradan da birden fazla adrese dağıtılır. Mağdurun ilk hedefi, kalan bakiyenin hareketini durdurmak yani hesap blokesi sağlamaktır. 5411 ve 5549 sayılı kanunlar, sermaye piyasası mevzuatındaki kripto düzenlemeleri ve TCK'nın suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklamaya ilişkin 282. maddesi bu sürecin hukuki zeminini oluşturur.
Blokenin İki Farklı Kaynağı
Uygulamada blokeye iki ayrı yoldan ulaşılır ve karıştırılmamalıdır:
- Bankanın kendi kararıyla uyguladığı kısıtlama: şüpheli işlem değerlendirmesi sonucu geçici olarak konulur; itiraz muhatabı bankadır.
- Adli mercilerin tedbir kararı: soruşturma kapsamında el koyma veya tedbir yoluyla uygulanır; kaldırılması için ilgili mercie başvurulması gerekir.
Kendi hesabı bloke edilen kişinin, bankaya itiraz edilmesi gereken bir durumda savcılığa; adli tedbirin söz konusu olduğu bir durumda bankaya dilekçe vermesi zaman kaybına yol açar. İlk adım her zaman blokenin kaynağının yazılı olarak öğrenilmesidir.
Mağdur Tarafında İlk Hareketler
Para transferinin ardından bekleme, geri alma ihtimalini hızla düşürür. Yapılması gerekenler: bankaya derhal başvurarak transferin niteliğini bildirmek, alıcı hesap bilgilerini kaydetmek, platform üzerindeki işlem geçmişini dışa aktarmak ve cüzdan adresleriyle işlem kimliklerini not almak. Blokzincir üzerindeki hareketler kalıcı olduğundan, işlem kimlikleri sonraki aşamada iz sürmenin temelini oluşturur.
Şikâyet Dilekçesinde Talep Edilmesi Gerekenler
Dilekçede yalnızca olayın anlatılması yeterli değildir; somut araştırma talepleri yazılmalıdır. Alıcı hesaplara ilişkin kayıtların temini, hesapların hareketlerinin geriye ve ileriye doğru incelenmesi, platform nezdindeki kullanıcı kayıtlarının istenmesi ve kalan bakiye üzerine tedbir konulması açık taleplerle ifade edilmelidir. Yatırım vaadinin yapıldığı tanıtım içerikleri, sosyal medya paylaşımları ve yazışmalar dilekçenin ekinde kronolojik sırayla sunulmalıdır.
Sıkça Görülen Usul Hataları
Mağdurların dosyalarını zayıflatan davranışlar arasında şunlar öne çıkar: yazışmaların bulunduğu hesabın kapatılması, platform hesabının silinmesi, aracı kişiye ait numaranın engellenerek kayıtların kaybedilmesi, farklı kişilerin hesapları üzerinden yapılan transferlerin açıklanmaması. Ayrıca kendi hesabı üzerinden başkasına ait para hareketi geçirenlerin, aracılık ettikleri işlemler nedeniyle ayrı bir sorumlulukla karşılaşabileceği unutulmamalıdır.
Süreç Planı
- Blokenin kaynağı bankadan yazılı olarak sorulur.
- Tüm işlem kayıtları ve cüzdan adresleri dışa aktarılır.
- Şikâyet, somut araştırma talepleriyle birlikte sunulur.
- Tedbir talebi kalan bakiye için ayrıca yinelenir.
- Maddi zararın tahsili için hukuk yolu paralel değerlendirilir.
Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir. Kripto varlık uyuşmazlıklarında teknik akış ve tarafların konumu dosyadan dosyaya değiştiğinden, adım atmadan önce hukuki destek almanız önerilir.