Banka veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki bakiyenin bir anda kullanılamaz hâle gelmesi, uygulamada geniş biçimde MASAK blokesi olarak anılır. Oysa bu tablo çoğu zaman farklı hukuki temellerden doğar: idari nitelikli askıya alma, savcılık talimatıyla işlem yapılmaması veya sulh ceza hâkimliği kararıyla verilen elkoyma. 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar ile TCK\u2019nın aklama suçuna ilişkin 282. maddesi ve SPK\u2019nın kripto varlık düzenlemeleri bu tabloyu birlikte çerçeveler.
Blokenin Kaynağını Tespit Etmeden Adım Atmayın
İlk yapılması gereken, bankadan veya platformdan işlemin hangi dayanakla uygulandığının yazılı olarak sorulmasıdır. Kaynak belirlenmeden yapılan başvurular yanlış mercie gider ve zaman kaybettirir. Ayrım kabaca şöyledir: hesabın tedbiren kullanıma kapatılması ile mal varlığına ceza usul hükümlerine göre elkonulması farklı itiraz yollarına tabidir. Şüpheli işlem bildirimi üzerine yapılan geçici işlem ile mahkeme kararına dayanan tedbirin süresi ve sona erme biçimi de aynı değildir.
Paranın Kaynağını Belgeleyen Dosya
- Ücret, kira, satış veya miras gibi gelir kalemlerinin her biri için ayrı belge seti.
- Kripto işlemlerinde platform hesap özeti, cüzdan adresleri ve transfer geçmişi.
- Karşı tarafla yapılan sözleşme, fatura veya yazışmalar.
- Vergi beyannameleri ve varsa mali müşavir dökümü.
- İşlem zincirinin tarih sırasına dizildiği özet tablo.
İtiraz ve Talep Aşamaları
- Elkoyma kararına karşı ceza muhakemesi hükümleri uyarınca sulh ceza hâkimliğine itiraz yolu işletilir; süre kararın öğrenilmesi veya tebliği ile başlar.
- Soruşturma dosyasına, kısıtlama kararı yoksa vekil aracılığıyla erişim talep edilir; hangi işlemin şüpheli görüldüğü ancak bu şekilde anlaşılır.
- Savcılığa hitaben, bloke edilen tutarın hangi kısmının suç şüphesiyle ilgisiz olduğu kalem kalem gösterilen bir dilekçe sunulur.
- Geçim kaynağı niteliğindeki ödemeler için kısmi çözüm talebi ayrıca dile getirilir.
- Talep reddedilirse ret gerekçesini hedef alan yeni bir belge seti hazırlanır; aynı dilekçenin tekrarı sonuç doğurmaz.
Sık Yapılan Hatalar
Bloke sonrası hesaplar arasında telaşla yapılan aktarımlar, dosyada kaçırma girişimi izlenimi doğurabilir. Banka çağrı merkezine yapılan sözlü itirazlar ise kayda geçmediğinden hukuki sonuç doğurmaz. Aynı şekilde, üçüncü kişilerin hesaplarını kullanma alışkanlığı paranın kaynağını açıklamayı zorlaştırır ve tedbirin kapsamını genişletebilir.
Buradaki açıklamalar bilgilendirme niteliğindedir ve her dosyanın soruşturma zemini farklıdır. Blokenin dayanağı belirlendikten sonra vakit kaybetmeden hukuki destek almanız, itiraz süresinin işlediği bu aşamada önem taşır.