Konkordato talebiyle birlikte borçlunun mal varlığı üzerindeki takipler açısından yeni bir dönem başlar. İcra ve İflas Kanunu ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu çerçevesinde işleyen bu süreçte, hangi takibin duracağı ve hangi kesintinin devam edeceği sıkça karıştırılır. Özellikle maaş üzerindeki hacizlerde yapılan hatalı işlemler, hem işveren hem alacaklı bakımından sorumluluk doğurabilir.
Mühletin Takipler Üzerindeki Etkisi
Geçici veya kesin mühlet kararı verildiğinde, kanunda sayılan istisnalar dışında borçlu aleyhine takip yapılamaz ve başlamış takipler durur. Mühlet kararının kapsamı ve hangi tarihten itibaren hüküm doğurduğu, icra dosyasına usulüne uygun bildirilmelidir. Bildirim yapılmadan devam eden kesintiler, sonradan istirdat ve şikâyet konusu olur. Rehinli alacaklılar ve bazı imtiyazlı alacaklar bakımından farklı bir rejim uygulanabileceğinden, alacağın niteliği baştan belirlenmelidir.
Maaş Haczinde Sınırlar
- Maaşın tamamı haczedilemez; kanunda öngörülen orana göre kısmî haciz uygulanır ve bu oran dörtte birden az olamaz.
- Nafaka alacakları için farklı bir uygulama söz konusudur.
- Birden fazla haciz varsa sıra cetveline göre işlem yapılır; sonraki haciz sıraya girer.
- İhbarnameye süresinde cevap vermeyen işveren, kesintiden şahsen sorumlu tutulabilir.
- Asgari ücretin haczedilemezliğine ilişkin tartışmalarda somut ödeme bordrosu esas alınır.
İşverenin Yapması Gerekenler
- Gelen haciz ihbarnamesinin türü ve süresi kayda alınır.
- Çalışanın maaş, ikramiye ve yan ödemelerinin hangi kısmının hacze tabi olduğu ayrıştırılır.
- Konkordato mühleti bildirildiğinde kesintinin durdurulup durdurulmayacağı dosyadan teyit edilir.
- Çalışanın işten ayrılması hâlinde durum icra dairesine bildirilir.
- Tüm yazışmalar tarihli olarak dosyalanır.
Şikâyet Yolu ve Süre
Haciz işleminin kanuna aykırı olduğu iddiası, icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülür. Şikâyet için kanunda öngörülen süre kısadır ve öğrenme tarihinden itibaren işler; ancak kamu düzenine aykırılık hâllerinde süresiz şikâyet mümkün olabilir. Haczedilmezlik iddiasının süresinde ileri sürülmemesi, esasen korunan bir gelirin kesintiye uğramaya devam etmesine yol açar. Bu nedenle maaş bordrosundaki ilk kesintinin görüldüğü ay, takvimin başlangıç noktası kabul edilmelidir.
Alacaklı Açısından Strateji
Mühlet süresince takip yapılamaması, alacağın kaybedildiği anlamına gelmez. Alacaklının komisere alacağını bildirmesi, projeye ilişkin toplantılara katılması ve itirazlarını süresinde sunması, tasdik aşamasındaki konumunu belirler. Projenin tasdiki hâlinde alacağın hangi oranda ve hangi vadede ödeneceği bağlayıcı hâle geleceğinden, sessiz kalmak fiilen bir tercih anlamına gelir.
Bu açıklamalar genel bilgi niteliğindedir. Kesinti oranları ve mühletin kapsamı dosyaya göre farklılaştığından, işlem yapmadan önce icra dosyasının bir hukukçu tarafından incelenmesi tavsiye edilir.