Haciz konulduktan sonra dosyanın seyrini belirleyen asıl aşama satıştır ve bu aşamada birden çok kez yedi günlük süre işler. Satış sürecinde kıymet takdirine itiraz, satış ilanının tebliği ve ihalenin feshi talebi birbirinden bağımsız pencereler açar. İİK ve HMK çerçevesinde yürüyen bu süreçte usule aykırı işlem, çoğu zaman ancak ihale gerçekleştikten sonra fark edilir; oysa itiraz imkânı çok daha erken doğmuştur.
Kıymet Takdiri: İlk ve En Etkili Müdahale
Taşınmaz veya aracın değeri düşük belirlenmişse, satış bedelinin borcu karşılamaması ve borçlunun malını kaybettiği halde borçlu kalmaya devam etmesi sonucu doğar. Kıymet takdiri raporunun tebliğinden itibaren işleyen kısa süre içinde icra mahkemesine itiraz edilmelidir. İtiraz dilekçesinde sadece değerin düşük olduğu söylenmemeli; emsal satış verileri, imar durumu, taşınmazın konumu ve varsa kira getirisi gösterilmelidir. Bu aşamada yapılmayan itiraz, ihale bedelinin dayanağını tartışmasız hale getirir.
Satış İlanının Tebliği ve Denetimi
- İlanın ilgililere usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği
- İlanda taşınmazın nitelik, imar ve mükellefiyet bilgilerinin doğru gösterilmesi
- Artırma gün ve saatlerinin ilanla uyumu
- Elektronik satış sisteminde teklif verme süresinin doğru işletilmesi
- Muhammen bedelin ve satış şartlarının ilanda açıkça yer alması
İhalenin Feshi Talebi
- Talep, ihale tarihinden itibaren işleyen kısa süre içinde icra mahkemesine yöneltilir.
- Fesih sebepleri; ihaleye hazırlık işlemlerindeki hatalar, ihalenin yürütülmesindeki aykırılıklar ve bedelde aşırı düşüklük başlıkları altında toplanır.
- Talebin reddi halinde para cezasına hükmedilebileceği gözetilerek, dayanaksız başvurudan kaçınılmalıdır.
- Fesih talebi satışın sonuçlarını kendiliğinden durdurmaz; ayrıca tedbir istenmesi gerekir.
Borçlunun Elindeki Diğer Seçenekler
Satış aşamasında yalnızca itiraz yolları bulunmaz. Borçlu, alacaklıyla anlaşarak satışın durdurulmasını sağlayabilir; taksitlendirme talebi kabul görürse satış ertelenir. Malın rayiç bedeline yakın bir fiyatla rızaen satılarak borcun kapatılması da çoğu zaman icra satışından daha az kayıpla sonuçlanır. Üçüncü kişiye ait bir mal satışa çıkarılmışsa istihkak yolu ayrıca işletilmelidir.
Süre Takvimini Görünür Tutmak
Kıymet takdiri tebliği, satış ilanı tebliği ve ihale tarihi tek bir çizelgede tutulduğunda, hangi pencerenin açık hangisinin kapalı olduğu her an görülebilir. Bu takvim tutulmadığında, en güçlü fesih sebebi bile süre yönünden reddedilir.
Bu açıklamalar genel bilgi niteliğindedir; malın türü, satışın aşaması ve dosyadaki taraf sayısı sonucu değiştirebilir. Dosyanızda satış günü belirlenmişse, süreler kısa olduğundan vakit kaybetmeden icra hukuku alanında değerlendirme almanız uygun olacaktır.