Banka hesabına erişimin aniden kapanması hâlinde atılacak ilk adım itiraz dilekçesi yazmak değil, blokenin hukuki kaynağını tespit etmektir. 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar, SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ve TCK'nın suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklamayı düzenleyen 282. maddesi farklı mekanizmalar öngörür; itiraz mercii de buna göre değişir.
Blokenin Kaynağını Ayırt Etmek
Uygulamada birbirine karıştırılan üç durum vardır: savcılık talebi ve hâkim kararına dayanan adli el koyma, mevzuat kapsamında işlemlerin geçici olarak askıya alınması ve bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı kısıtlama. Birincisinde muhatap ceza yargısıdır; ikincisinde ilgili idari sürecin işleyişi izlenir; üçüncüsünde ise önce bankaya, ardından ilgili denetim kurumuna başvuru gündeme gelir. Yanlış mercie yapılan başvuru sadece zaman kaybettirmez, kayıt düşen bir işlem olarak dosyada da yer eder.
Adli Karara İtiraz Usulü
El koyma niteliğindeki kararlara karşı itiraz, kararı öğrenme tarihinden itibaren kanunda öngörülen kısa süre içinde ve kararı veren mercie verilecek dilekçeyle yapılır. Burada iki nokta belirleyicidir: kararın ilgiliye ne zaman ve nasıl bildirildiği ile itirazın hangi hâkimliğe yöneltileceği. Dilekçede tedbirin ölçüsüzlüğü ileri sürülüyorsa, hesaptaki paranın kaynağının şüpheli işlemle ilgisiz olduğunu gösteren belgeler eklenmelidir.
Fon Kaynağını Belgelemek
- Maaş, kira geliri, satış bedeli gibi girişlerin sözleşme ve dekontlarla eşleştirilmesi
- Kripto varlık alım satımlarında platform ekstreleri ve transfer kayıtlarının tarih sırasına konması
- Üçüncü kişilerden gelen havalelerde ödeme sebebinin yazılı dayanağının bulunması
- Ticari faaliyet varsa fatura, defter kayıtları ve vergi beyannameleriyle uyumun gösterilmesi
- Şüpheli bulunan tek bir işlem varsa, o işlemin tüm hesap hareketlerinden ayrıştırılması
Süreç Yönetiminde Dikkat Edilecekler
- Blokenin tarihi, kapsamı ve hangi hesapları etkilediği yazılı olarak bankadan sorulur.
- İtiraz süresi kaçırılmamak üzere takvime işlenir; öğrenme tarihi belgelenir.
- Soruşturma varsa dosyaya erişim ve kısıtlılık durumu kontrol edilir.
- Zorunlu ödemeler için kısmi serbestlik talebi ayrıca ve gerekçeli biçimde ileri sürülür.
- Beyanların birbirini tutması için tüm yazışmalar tek elden yürütülür.
Sonuç
Bu tür dosyalarda sonucu belirleyen şey genellikle savunmanın tonu değil, para akışının belgeyle açıklanabilmesidir. Aceleyle verilen eksik beyanlar sonradan düzeltilmesi güç izler bırakır. Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir; blokenin dayanağı ve soruşturmanın kapsamı dosyanızda farklı bir yol gerektirebileceğinden, adım atmadan önce bir avukatla çalışmanız önemlidir.