Ödeme emrinin tebliğiyle birlikte borçlu için kısa ve sert bir takvim başlar. İlamsız takipte itiraz süresi yedi gün olup, bu süre içinde yapılmayan itiraz takibi kesinleştirir ve haciz aşamasının önünü açar. Bu rehber, İİK çerçevesinde itiraz aşamasının usul yönünden nasıl kurgulanacağını, hangi hataların telafisiz sonuç doğurduğunu ele alır.
Sürenin Başlangıcını Doğru Saptamak
Yedi günlük süre takibin açıldığı tarihten değil, ödeme emrinin usulüne uygun tebliğinden işlemeye başlar. Bu nedenle ilk yapılacak iş tebligat parçasını incelemektir: tebligatın kime, hangi adreste ve hangi şerhle yapıldığı, muhatabın adreste bulunmaması hâlinde izlenen prosedürün doğru işletilip işletilmediği belirleyicidir. Usulsüz tebligat iddiası ileri sürülecekse, borçlunun tebliğden fiilen haberdar olduğu tarih ayrıca açıklanmalıdır.
İtirazın Kapsamını Baştan Belirlemek
İtirazın içeriği sonraki tüm aşamaların çerçevesini çizer. Uygulamada üç ana tercih vardır:
- Borca itiraz: borcun hiç doğmadığı, ödendiği veya miktarın fazla olduğu iddiası
- İmzaya itiraz: senede dayalı takiplerde imzanın borçluya ait olmadığının açıkça belirtilmesi
- Yetkiye itiraz: icra dairesinin yetkisiz olduğunun, yetkili daire de gösterilerek ileri sürülmesi
Burada en sık yapılan usul hatası, imzaya itirazın ayrıca ve açıkça yazılmamasıdır. Genel bir "borcu kabul etmiyorum" ifadesi imza itirazı yerine geçmez. Aynı şekilde yetki itirazı yapılırken yetkili icra dairesinin gösterilmemesi, itirazı sonuçsuz bırakabilir.
Kısmi İtirazın Riski
Borcun bir bölümüne itiraz edilecekse, kabul edilen kısmın rakamsal olarak net biçimde ayrılması gerekir. Miktar ayrımı yapılmadan yürütülen kısmi itirazlar, itirazın tamamen geçersiz sayılması sonucunu doğurabilir. Faiz oranına veya işleyiş tarihine yönelik itirazlar da aynı netlikte yazılmalıdır.
İtirazdan Sonraki Yol Ayrımı
İtiraz takibi durdurur; ancak dosya burada kapanmaz. Alacaklının önünde itirazın kaldırılması veya itirazın iptali yolları vardır ve bu iki yolun delil rejimi farklıdır. Bu nedenle borçlu tarafın itiraz dilekçesini yazarken, ileride hangi yolun açılacağını öngörerek belge düzenini şimdiden kurması gerekir. Ödeme belgeleri, banka dekontları, cari hesap mutabakatları tarih sırasına göre tek klasörde toplanmalıdır.
Zaman Planı İçin Pratik Not
- Tebliğ tarihi ve tebligat parçası kayda alınır.
- İtirazın türü ve kapsamı ilk gün belirlenir.
- Dilekçe yetkili icra dairesine süresi içinde ulaştırılır.
- İtirazın alacaklıya bildirildiği tarih takip edilir.
- Karşı tarafın açacağı davaya hazırlık dosyası oluşturulur.
Buradaki açıklamalar yol gösterici niteliktedir. İcra dosyalarında sonuç, tebligat ayrıntılarına ve takibin dayandığı belgeye göre değişebildiğinden, süre işlemeye başlamadan önce dosyanızı bir hukukçuya inceletmeniz önerilir.