Borç ödeme güçlüğü içindeki bir işletmede iki farklı süreç çoğu zaman iç içe geçer: bir yanda İİK kapsamında yürüyen bireysel takipler ve mal beyanı yükümlülüğü, diğer yanda konkordato talebi. Bu rehber, İİK ve HMK ekseninde her iki başlığı da hangi talebin hangi mercie yöneltileceği sorusu üzerinden ele alır.
Konkordato Talebinin Muhatabı ve Dosya İçeriği
Konkordato talebi, borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine yapılır; icra dairesine sunulan bir talep sonuç doğurmaz. Talebe eklenecek ön proje, mal varlığı durumunu gösteren belgeler, alacaklı listesi ve finansal analiz raporları eksiksiz olmadığında geçici mühlet aşamasına geçilemez. Mühlet verilmesiyle birlikte komiser görevlendirilir ve kural olarak yeni takip yapılamaz; ancak bu koruma her alacak türü bakımından aynı kapsamda değildir. Rehinli alacaklar ve bazı imtiyazlı kalemler bakımından ayrı değerlendirme gerekir.
Mal Beyanında Sık Yapılan Hatalar
- Ödeme emrinin tebliğinden sonra kanunun öngördüğü kısa süre içinde beyanda bulunulmaması; bu yükümlülük borca itiraz edilmiş olmasından bağımsız olarak ayrıca değerlendirilir.
- Beyanın eksik veya gerçeğe aykırı düzenlenmesi; bu durum ayrı bir sorumluluk doğurabilir.
- Sonradan edinilen mal varlığındaki değişikliğin bildirilmemesi.
- Beyanın icra dairesi yerine mahkemeye sunulması ve süre içinde doğru dosyaya girmemesi.
İtiraz mı Şikâyet mi
İcra hukukunda iki kurum sürekli karıştırılır. Borca, imzaya veya yetkiye yönelik itiraz icra dairesine yapılır ve takibi durdurur. İcra dairesinin işleminin hukuka aykırı olduğu iddiası ise şikâyet konusudur ve icra mahkemesine yöneltilir. Haczedilemezlik iddiası, sıra cetveline itiraz, kıymet takdirine itiraz ve ihalenin feshi talebi de icra mahkemesinin görev alanındadır. Bu ayrımın gözden kaçması, süresi içinde yapılmış bir başvurunun görevsizlik nedeniyle işlevsiz kalmasına yol açar.
Alacaklı Tarafında Kontrol Listesi
- Mühlet kararının ilan tarihini ve alacak bildirimi için verilen süreyi takvime işleyin.
- Alacağınızı belge asıllarıyla ve doğru sınıfta bildirin; teminatlı alacakların ayrı gösterilmesi gerekir.
- Alacaklılar toplantısı ve projeye ilişkin görüş bildirme aşamalarını kaçırmayın.
- Tasdik aşamasında projeye itiraz gerekçelerinizi somut mali verilerle destekleyin.
- Mühletin kaldırılması ihtimaline karşı takip dosyalarınızın güncel durumunu izleyin.
Konkordato süreci, borçlu ve alacaklı için birbirine zıt hızlarda ilerleyen bir takvim yaratır. Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; işletmenin mali yapısı ve alacakların niteliği sonucu belirleyeceğinden, karar vermeden önce dosyaya özgü hukuki ve mali değerlendirme yapılması gerekir.