İş kazası dosyalarında olayın hemen ardından tutulan kayıtlar, yıllar sonra görülecek yargılamanın temelini oluşturur. Kaza anına ilişkin kayıt eksikliği, kusur dağılımının ve maluliyet oranının değerlendirilmesini doğrudan güçleştirir. Bu rehber, kaza sonrası ilk aya odaklanan bir kontrol listesi sunar.
İlk Günlerin Bildirim Yükümlülükleri
5510 sayılı Kanun uyarınca iş kazasının kolluğa derhâl, Kuruma ise kanunda öngörülen kısa süre içinde bildirilmesi gerekir. 6331 sayılı Kanun kapsamında ise işverenin kayıt tutma ve inceleme yükümlülükleri devreye girer. Bildirimin yapılmaması ya da olayın iş kazası olarak nitelendirilmemesi, sonradan açılacak tespit davasının konusunu oluşturur.
Kaza Anına İlişkin Kayıtlar
- Olay yeri fotoğrafları ve varsa kamera görüntülerinin talebi
- Kaza tutanağı, vardiya çizelgesi ve giriş çıkış kayıtları
- Kişisel koruyucu donanım teslim tutanakları
- İş sağlığı ve güvenliği eğitim kayıtları ile risk değerlendirmesi belgesi
- İlk müdahale, sevk ve hastane kayıtları
- Tanık işçilerin iletişim bilgileri ve görev tanımları
Bir Aylık Süre Hangi Talepte Geçerli
İş sözleşmesi kaza sonrasında feshedilmişse, işe iade talebi bakımından 4857 sayılı Kanun ve 7036 sayılı Kanun çerçevesinde fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir. Bu süre hak düşürücü niteliktedir ve maddi tazminat taleplerinden bağımsız işler. Tazminat talepleri ise farklı bir zamanaşımı rejimine tabidir; iki takvimin birbirine karıştırılmaması gerekir.
Kusur ve Maluliyet Değerlendirmesine Hazırlık
- Görev tanımı ile fiilen yapılan iş arasındaki fark belgelenir.
- Makine ve ekipmanın bakım kayıtları istenir.
- Sağlık kurulu raporu süreci erken başlatılır ve tedavi kayıtları eksiksiz toplanır.
- Kurum tarafından bağlanan gelir ve yapılan ödemeler ayrı bir tabloya işlenir.
- Alt işveren ilişkisi varsa sözleşme ve sorumluluk dağılımı incelenir.
Kayıt Eksikliğinin Yargılamaya Yansıması
Eğitim ve donanım kayıtlarının bulunmaması işveren aleyhine değerlendirilebilirken, işçi tarafında tedavi sürecinin belgelenmemesi maluliyet oranının düşük tespit edilmesine yol açabilir. Görüntü kayıtlarının saklama süresi sınırlı olduğundan, bunların temini için yapılacak talep ertelenmemelidir. Aynı şekilde tanık işçilerin işten ayrılma ihtimali de erken beyan alınmasını gerekli kılar.
Buradaki bilgiler genel çerçeve sunar; her iş kazasının teknik yapısı ve sorumluluk dağılımı farklıdır. Hem bildirim yükümlülükleri hem de dava takvimi için hukuki destek almanız uygun olacaktır.