Mobbing iddiaları, çalışanın haklı olduğu hâllerde bile çoğunlukla ispat sorunuyla karşılaşır. Çünkü sistemli baskı tek bir olayla değil, tekrar eden davranışlarla ortaya çıkar ve bu tekrarın kaydı çoğu zaman tutulmaz. Süre baskısı da eklendiğinde dosya, hazırlanmadan açılmış olur. Bu rehber, 4857 ve 7036 sayılı Kanunlar çerçevesinde işten ayrılma kararı verilmeden önce yapılması gerekenleri ele alır.
Bir Aylık Sürenin Neyi Bağladığı
Fesih bildirimi tebliğ edilen çalışanın işe iade talebi bakımından bir aylık süre içinde arabulucuya başvurması gerekir. Bu süre hak düşürücü niteliktedir ve kaçırıldığında işe iade yolu kapanır. Mobbing iddiasına dayalı olarak çalışanın kendisinin haklı nedenle feshi hâlinde ise devreye başka süreler girer. İki senaryonun süreleri karıştırıldığında, güçlü bir dosya sırf takvim yüzünden değersizleşir; bu yüzden fesih öncesinde hangi yolun izleneceği kararlaştırılmalıdır.
Delil Kaydı Kontrol Listesi
- Tarih, saat, yer ve tanık bilgisiyle tutulan olay günlüğü; olayların tekrarını göstermesi bakımından önemlidir.
- Yazılı iletişim kayıtları: kurumsal e-postalar, görev yazıları, savunma istemleri ve cevapları.
- Görev tanımının, unvanın veya çalışma yerinin tek taraflı değiştirildiğini gösteren belgeler.
- İzin, rapor ve performans değerlendirmelerindeki ani değişimler.
- Sağlık başvuruları ve 6331 sayılı Kanun kapsamındaki işyeri hekimi kayıtları.
Tanık Beyanının Tek Başına Yeterli Olmadığı Durumlar
Hâlen aynı işyerinde çalışan tanıkların beyan vermekte çekingen davranması sık görülür. Bu nedenle tanık listesi kurulurken ayrılmış çalışanlar, farklı birimlerden olaya tanık olanlar ve olayın yansıdığı yazılı kayıtlar birlikte düşünülmelidir. Beyanın yazılı bir kayıtla desteklenmesi, iddianın tekrar eden bir davranış örüntüsüne dönüştüğünü göstermek bakımından belirleyicidir.
Sosyal Güvenlik Tarafının İhmal Edilmemesi
Mobbing sürecinde ortaya çıkan sağlık sorunları ve rapor dönemleri, 5510 sayılı Kanun kapsamındaki kayıtlara da yansır. Fesih tarihinin, çıkış kodunun ve rapor sürelerinin birbiriyle uyumlu olması gerekir. Çıkış bildiriminde yer alan kodun gerçek ayrılma sebebini yansıtmaması, sonraki talepler bakımından ayrıca düzeltilmesi gereken bir sorun yaratır.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir ve her işyeri ilişkisinin koşulları farklıdır. Süre kısa olduğu için, işten ayrılmayı düşündüğünüz anda değil, baskının kaydını tutmaya başladığınız aşamada hukuki görüş almanız daha korunaklı olur.