İş sözleşmesi feshedilen çalışan için en kritik eşik, fesih bildiriminin eline ulaştığı gündür. İşe iade yolunda öngörülen bir aylık süre hak düşürücü niteliktedir; kaçırıldığında talebin esası hiç incelenmez. Bu rehber, 4857 ve 7036 sayılı kanunların çizdiği çerçevede süreyi doğru işletmeyi ve delil eksikliği nedeniyle sonuç alamama riskini azaltmayı ele alır.
Bir Aylık Süre Ne Zaman İşlemeye Başlar?
Süre, feshin işçiye bildirildiği tarihte başlar. Uygulamada tartışma çoğu kez bildirimin hangi anda yapıldığı noktasında çıkar: elden imzalatılan tutanak, noter ihtarnamesi, kargo teslimi veya işyerinde tanık huzurunda okuma gibi farklı yöntemler farklı başlangıç tarihleri doğurur. İşçi tebellüğden imtina etmişse, bu durumun usulüne uygun tutanakla belgelenip belgelenmediği ayrıca incelenir. Bildirimde tarih yoksa ya da tarihler çelişkiliyse, zarfın, kargo takip kaydının ve mesaj yazışmalarının saklanmış olması belirleyici hâle gelir.
Arabuluculuk Aşamasını Kaybetmeden Yürütmek
İşe iade talebinde arabulucuya başvuru dava şartıdır. Bu aşama yalnızca formalite değildir: son tutanağa yazılanlar, tarafların beyanları ve anlaşmazlık konusunun kapsamı sonraki yargılamayı doğrudan etkiler. Tutanakta talep konusu dar yazıldığında, dava aşamasında kapsamı genişletmek sorun yaratabilir.
- Başvuru dilekçesinde işveren unvanının ticaret sicilindeki hâliyle yazılması
- Alt işveren–asıl işveren ilişkisi varsa her iki tarafın da gösterilmesi
- Son tutanaktaki tarihin ve anlaşamama nedeninin okunaklı olması
- Anlaşma hâlinde işe başlatmama tazminatının ayrı kalem olarak belirtilmesi
Delil Eksikliğini Kapatan Dosya Hazırlığı
İşe iade uyuşmazlığında fesih sebebini ispat yükü büyük ölçüde işverendedir; ancak işçinin gösterilen sebebin gerçek olmadığını ortaya koyan karşı delilleri hazır tutması sonucu değiştirir. İşyerinde çalışan sayısı, işçinin kıdemi ve iş güvencesi kapsamında bulunup bulunmadığı gibi ön koşullar da ayrıca delillendirilmelidir.
- SGK hizmet dökümü ve işyeri sicil bilgileriyle kıdemin belgelenmesi
- Aynı dönemde yeni işçi alımı yapıldığına dair ilan ve kayıtların toplanması
- Performans gerekçesine karşı hedef, prim ve değerlendirme yazışmalarının çıkarılması
- Savunma alınmadan yapılan fesihlerde bu eksikliğin açıkça ileri sürülmesi
Ret Kararına Karşı İkinci Aşama Planı
Talep reddedilirse istinaf yolu gündeme gelir. Bu aşamada yeni delil ileri sürme imkânı sınırlı olduğundan, ilk derece dosyasına girmeyen belgeler çoğu kez değerlendirilemez. Bu nedenle tanık listesi, işyeri kayıtlarının celbi talebi ve bilirkişi incelemesi istemleri ilk dilekçede eksiksiz yer almalıdır.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte bilgilendirmedir; her fesih dosyasının kendi belgeleri, tarihleri ve işyeri koşulları sonucu değiştirebilir. Süre kısa olduğundan, fesih bildirimini aldıktan sonra vakit kaybetmeden bir avukatla dosyanızı değerlendirmeniz yerinde olur.