İş ilişkisi sona erdiğinde kıdem tazminatı hesabı, çoğu kez bordroda görünen sürenin gerçek çalışma süresini yansıtmaması nedeniyle tartışmaya dönüşür. 4857 sayılı İş Kanunu ile 5510 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılık kayıtları çelişiyorsa, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun öngördüğü başvuru sırası doğru işletilmeden sonuç alınamaz. 6331 kapsamındaki iş sağlığı kayıtları da fiilî çalışmayı gösteren yardımcı delil olarak devreye girer.
Hizmet Tespiti Yapılmadan Hesap Kurulamaz
Kıdem hesabının dayanağı, işe giriş ve çıkış tarihleri ile giydirilmiş ücrettir. Sigorta başlangıcı geç bildirilmiş veya aylık gün sayısı eksik gösterilmişse, önce bu kaydın düzeltilmesi gerekir. Aksi halde alacak davasında hesap, eksik bildirim üzerinden yapılır ve fark sonradan kolayca geri alınamaz. Bu nedenle hizmet dökümü, işe giriş bildirgesi ve aylık prim hizmet belgeleri en başta temin edilmelidir.
Basamak Sırası
- Sosyal Güvenlik Kurumu'nun işlemine karşı öngörülen kurum içi itiraz yolu tüketilir ve başvuru tarihi belgelenir.
- Kuruma karşı açılacak davalarda başvuru şartı gözetilir; cevap veya sessizlik tarihi kayda alınır.
- İşçi ile işveren arasındaki alacak kalemleri bakımından zorunlu arabuluculuk aşaması işletilir.
- Anlaşmama tutanağı, dava dilekçesinin eki olarak eksiksiz sunulur.
- Talep kalemleri, hesap tablosuyla birlikte ayrı ayrı belirtilir.
Ücretin İspatı: Dosyanın Zayıf Halkası
Kıdem hesabında en çok tartışılan konu, asgari ücret üzerinden gösterilen bordro ile fiilen ödenen ücret arasındaki farktır. Bu farkın ortaya konulması için banka hesap hareketleri, elden ödemeye ilişkin yazışmalar, meslek odası ücret araştırması, aynı işyerinde çalışan tanıkların beyanı ve varsa iş ilanı metni birlikte kullanılır. Yol ve yemek gibi süreklilik taşıyan yan haklar da giydirilmiş ücreti etkilediğinden ayrıca belgelendirilmelidir.
Fesih Biçimi Hesabı Doğrudan Etkiler
Tazminata hak kazanılıp kazanılmadığı, feshin kim tarafından ve hangi gerekçeyle yapıldığına bağlıdır. Haklı nedenle istifa iddiasında bulunuluyorsa, fesih anında bu nedenin yazılı olarak bildirilmiş olması dosyayı güçlendirir. Bildirim yapılmamışsa, ödenmeyen ücret ya da eksik yatan primi gösteren kayıtlar feshin gerçek nedenini ortaya koyan delil haline gelir.
Kapanış
Bu yazı genel bilgi vermek için hazırlanmıştır. Çalışma süresi, ücret yapısı ve fesih biçimi kişiden kişiye değiştiğinden, kendi dosyanız için bir hukukçudan görüş alınması önerilir.