Fesih bildirimi eline geçen bir çalışan için işe iade süreci, hukuki tartışmadan önce bir takvim ve belge meselesidir. Bu rehber, 4857 sayılı İş Kanunu ile 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu çerçevesinde işe iade talebinin başvuru sırasını ve delil eksikliğinin süreci nasıl kilitlediğini ele alır.
Fesih Yazısı Elinize Geçtiği An Başlayan Takvim
İşe iade yolundaki ilk eşik, fesih bildiriminin tebliğ edildiği tarihtir. Bu tarihten itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmazsa talep esasa girilmeden düşer. Görüşme anlaşmazlıkla biterse, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılması gerekir. Uygulamada en sık kaybedilen hak, tebliğ tarihinin belgelenememesidir: elden verilip imzalanmayan yazılar, yalnızca kurumsal e-postaya düşen bildirimler veya tanıkla anlatılmaya çalışılan sözlü fesihler tarih tartışması doğurur.
Feshin Sebebini Kim İspatlar
İş güvencesi kapsamındaki bir fesihte geçerli sebebin varlığını ispat yükü işverendedir. Ancak işçi, feshin gösterilen sebepten değil başka bir nedenden kaynaklandığını ileri sürerse bu iddiasını kendisi ispatlamak zorundadır. Sendikal neden, şikâyet sonrası misilleme veya raporlu döneme denk gelen fesih iddiaları tam olarak bu ikinci kategoriye girer ve çoğu dosyada delil eksikliği burada ortaya çıkar.
Arabuluculuk Aşamasında Toplanması Gereken Belgeler
- İşyerinde çalışan sayısını gösteren kayıtlar ve altı aylık kıdemi doğrulayan hizmet dökümü
- Fesih yazısı, savunma istem yazısı ve verilen savunmanın bir örneği
- Performans değerlendirmeleri, uyarı ve tutanaklar ile bunlara verilen yanıtlar
- Aynı dönemde işe alınan veya işten çıkarılan personele ilişkin bilgiler
- Yazışmalar, görev değişikliği bildirimleri ve vardiya çizelgeleri
Kesinleşen Karardan Sonraki Başvuru Sırası
İşe iade kararı kesinleştikten sonra süreç kendiliğinden işlemez. İşçinin, kesinleşen kararın kendisine tebliğinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurarak işe başlatılmasını istemesi gerekir. Bu başvuru yapılmazsa fesih geçerli hâle gelir ve kararla elde edilen sonuç pratikte anlamını yitirir. Başvurunun noter aracılığıyla ya da tebliğ edildiği kanıtlanabilir bir yolla yapılması, sonraki aşamadaki boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatı taleplerinin temelini oluşturur.
Ret İhtimaline Karşı Alternatif Kurgu
İşe iade talebi kabul edilmezse dosya boşa gitmez; aynı olgular kıdem, ihbar ve diğer işçilik alacakları bakımından değerlendirilebilir. Bu nedenle daha ilk aşamada, talep sadece iade üzerine kurulmamalı; alacak kalemleri de hesaplanabilir biçimde hazırlanmalıdır.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte bilgilendirmedir. İşyerinin ölçeği, sözleşme türü ve fesih gerekçesi tabloyu tümüyle değiştirebileceğinden, kendi dosyanız için bir hukukçuyla değerlendirme yapmanız yerinde olur.