Feshin geçersizliği ve işe iade talebi, iş yargısının en sıkı süre disiplinine tabi uyuşmazlıklarından biridir. Burada iki ayrı hata kaynağı vardır: bir aylık başvuru süresinin yanlış hesaplanması ve arabuluculuk aşamasının usulüne uygun tamamlanmadan doğrudan dava açılması. İkisi de esasa girilmeden sonuç doğurur.
Bir Aylık Süre Ne Zaman Başlar
4857 sayılı Kanuna göre iş güvencesi kapsamındaki işçi, fesih bildiriminin kendisine tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Fesih sözlü yapılmış veya bildirimde sebep gösterilmemişse, başlangıç anının tanık ve yazışmalarla ortaya konması gerekir. İhbar öneli kullandırılan hâllerde sürenin bildirim tarihinden işlemeye başladığı gözden kaçırılmamalıdır.
Arabuluculuk Dava Şartıdır
7036 sayılı Kanun uyarınca işe iade talebi bakımından arabuluculuk dava şartıdır. Anlaşmazlıkla sonuçlanan görüşmenin son tutanağı düzenlendikten sonra iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Son tutanağın taraf ve talep bakımından eksik düzenlenmesi, sonradan tutanağın kapsamı dışında kalan talepler yönünden dava şartı tartışması doğurur; bu nedenle tutanak imzalanmadan içeriği okunmalıdır.
Görevli Mahkeme ve Yetki
- Görevli mahkeme iş mahkemesi, iş mahkemesi kurulmayan yerlerde bu sıfatla asliye hukuk mahkemesidir.
- Yetki bakımından davalı işverenin dava tarihindeki yerleşim yeri ile işin yapıldığı yer mahkemesi seçimlik olarak yetkilidir.
- İş sözleşmesine konulan aksi yöndeki yetki kayıtları geçerli kabul edilmez.
- Alt işveren ilişkisinde husumetin her iki işverene birlikte yöneltilmesi, yetki tartışmasını da etkiler.
Usule Aykırı İşlemin Tipik Görünümleri
Uygulamada en sık karşılaşılan hatalar; arabulucuya işveren yerine grup şirketinin farklı bir tüzel kişisi gösterilerek başvurulması, iki haftalık dava süresinin son tutanak yerine ilk görüşme tarihinden sayılması ve işe iade ile kıdem, ihbar, fazla çalışma alacaklarının aynı dosyada karıştırılmasıdır. İşe iade davasının konusu feshin geçerliliğidir; parasal alacaklar ayrı bir usul izler.
Dosya Hazırlığında Öncelik Sırası
- Fesih bildirimi, tebliğ belgesi ve savunma istem yazısı bir araya getirilir.
- İşyerindeki işçi sayısı ve kıdem, iş güvencesi kapsamı bakımından belgelenir.
- Feshin son çare olması ilkesine ilişkin veriler toplanır.
- Karar kesinleştikten sonra işe başlatılma başvurusu için takvim baştan planlanır.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme amacı taşır; işyeri uygulamaları ve toplu iş sözleşmesi hükümleri sonucu değiştirebilir. Kendi feshinize ilişkin süreleri bir hukukçuya teyit ettirmeniz önerilir.