İş güvencesi kapsamındaki bir feshe karşı yürütülecek sürecin en kırılgan yeri, dava dilekçesinin içeriği değil, takvimidir. 4857 ve 7036 birlikte okunduğunda işe iade talebinin iki aşamalı ve her aşaması ayrı süreye bağlı bir yol olduğu görülür. Bu rehber, feshin tebliğinden karara kadar geçen dönemin nasıl planlanacağını anlatır.
Fesih Bildiriminden Arabulucuya: Bir Aylık Pencere
İşe iade talebinde ilk adım dava değil, arabuluculuğa başvurudur ve bu başvuru fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde yapılmalıdır. Sürenin başlangıcı için fesih yazısının elden imza karşılığı mı, tebligat yoluyla mı ulaştığı belirleyicidir. İşçinin imzadan kaçınması halinde tutanak tarihi öne çıkar; bu nedenle fesih anına ilişkin her belge saklanmalıdır.
Son Tutanak ve İki Haftalık Dava Süresi
Arabuluculuk görüşmesinde anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılması gerekir. Uygulamada en sık yaşanan kayıp, tutanağın taraflara geç ulaşması ve sürenin tutanak tarihinden işlediğinin gözden kaçmasıdır. Görüşme günü çıkarken tutanağın bir örneğinin alınması bu riski büyük ölçüde ortadan kaldırır.
Anlaşma Tutanağının Sonuçları
Arabuluculukta anlaşmak, dosyayı kapatan bir tercihtir ve tutanak icra edilebilirlik bakımından güçlü sonuç doğurur. Bu nedenle anlaşma metnindeki kalemlerin hangi alacakları kapsadığı tek tek yazılmalıdır. Yalnızca işe iade sonuçlarını kapsayan bir metin mi imzalanıyor, yoksa kıdem, ihbar ve fazla çalışma dâhil tüm alacaklar mı ibra ediliyor? Bu ayrım sonradan açılacak davaların önünü açar veya kapatır.
- Feshin gerekçesi yazılı olarak bildirilmiş mi
- Savunma alınmış mı ve hangi tarihte
- İşyerinde çalışan sayısı ve kıdem şartı sağlanıyor mu
- Aynı dönemde yeni işçi alımı yapılmış mı
Delil Hazırlığının Zamanlaması
İşe iade yargılamasında ispat yükünün önemli bir kısmı işveren tarafındadır; ancak işçinin de feshin gerçek nedenini gösteren verileri erken toplaması gerekir. Kurum içi yazışmalar, görev değişikliği bildirimleri, performans değerlendirmeleri ve vardiya kayıtları zamanla erişilemez hale gelebilir. Fesihten hemen sonra kişisel arşivin düzenlenmesi, aylar sonra ulaşılamayacak delili bugünden korur.
Uzlaşma ile Yargılama Arasındaki Tercih
- İşe fiilen dönme ihtimali gerçekçi mi değerlendirilir
- Boşta geçen süre ve iş güvencesi tazminatı kalemleri hesaplanır
- Yargılama süresi ve delil gücü karşılaştırılır
- Anlaşma önerisi net rakam ve ödeme tarihiyle yazıya geçirilir
Bu içerik genel bilgilendirme niteliğindedir; işyeri koşulları ve fesih gerekçesi sonucu değiştirebilir. Süreler kısa ve hak düşürücü nitelikte olduğundan, fesih bildirimini aldığınız hafta içinde hukuki değerlendirme almanız önerilir.