İşe iade talebinde en belirleyici unsur, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren işleyen bir aylık başvuru süresidir. Bu süre hak düşürücü niteliktedir ve dosyanın esası ne kadar güçlü olursa olsun, süre içinde doğru mercie başvurulmadığında talep esasa girilmeden sonuçsuz kalabilir. 4857 sayılı İş Kanunu ile 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu bu iki unsuru birlikte düzenler.
Bir Aylık Sürenin İçini Doldurmak
Süre, feshin işçiye bildirildiği tarihte başlar. Uygulamada tartışma çoğunlukla bildirimin ne zaman ulaştığı noktasında çıkar: elden imzalatılan tutanak, noter ihtarnamesi, kargo teslimi ya da işyerinde tebliğden imtina tutanağı farklı başlangıç tarihleri yaratır. Bu nedenle ilk yapılması gereken, fesih evrakının üzerindeki tarih ile fiili öğrenme tarihinin ayrı ayrı kayda geçirilmesidir. İhbar öneli kullandırılan hâllerde önelin bitişi ile bildirim tarihinin karıştırılması sık görülen bir hatadır.
Hangi Kapı Doğru Kapı
İşe iade talebi doğrudan iş mahkemesine dava açılarak başlatılmaz. Kanun, dava açmadan önce arabulucuya başvurmayı dava şartı hâline getirmiştir. Bu basamak atlandığında dava usulden reddedilir ve bu arada bir aylık süre de tüketilmiş olabilir. Sık rastlanan yanlış adresler şunlardır:
- Şikâyet dilekçesiyle çalışma müdürlüğüne başvurup süreyi durdurduğunu sanmak
- Sigorta primi veya çıkış kodu itirazı ile işe iade talebini aynı dosyada birleştirmeye çalışmak
- Sosyal güvenlik kurumuna yapılan başvuruyu dava şartı yerine geçen bir adım kabul etmek
- Arabuluculuk yerine doğrudan icra takibi başlatmak
Yetkili Arabuluculuk Bürosu
Başvurunun yetkisiz büroya yapılması da ayrı bir risk doğurur. Kural olarak karşı tarafın yerleşim yeri ya da işin yapıldığı yer adliyesindeki büro yetkilidir. İşveren şirketin merkezi ile işçinin fiilen çalıştığı şube farklı illerdeyse, bu tercih baştan netleştirilmelidir; aksi hâlde karşı taraf yetki itirazında bulunabilir ve süreç geriye sarar.
Başvuru Öncesi Hazırlanacak Dosya
- Fesih bildirimi, savunma istem yazısı ve varsa tutanaklar
- Çalışma süresini gösteren hizmet dökümü ve bordrolar
- İşyerindeki çalışan sayısına ilişkin veriler ve organizasyon bilgisi
- Feshin gerekçesini çürüten yazışma, görev tanımı ve performans kayıtları
- Aynı dönemde yapılan yeni işe alımlara dair ilan ve kayıtlar
Süre Kaçırıldığında Ne Kalır
Bir aylık süre geçmişse işe iade talebi tartışmalı hâle gelir; ancak kıdem, ihbar, fazla çalışma ve yıllık izin gibi alacak kalemleri bundan bağımsız zamanaşımı süreleriyle değerlendirilir. Bu ayrım erken yapıldığında, kaybedilen bir talep yüzünden tüm dosyanın terk edilmesi önlenir.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup her feshin kendi belge düzeni ve tarih akışı vardır. Fesih bildirimini elinize aldığınız gün bir hukukçuyla takvim çıkarmanız, sonradan telafisi güç kayıpların önüne geçer.