İşyerinde sistematik baskı iddiası, tek bir olaya değil bir sürece dayanır. Mobbing nedeniyle iş sözleşmesini sonlandıran çalışanın kıdem hesabı ise bu sürecin ne kadar iyi belgelendiğine bağlıdır. 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı Kanunlar çerçevesinde uygulamada en çok kaybedilen nokta, talebin yanlış kapıya yöneltilmesidir.
Haklı Fesih ile İstifa Arasındaki İnce Çizgi
Kıdem tazminatı talebinin dayanağı, sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin gösterilmesidir. Salt istifa dilekçesi verilmesi, sonradan mobbing iddiasını dile getirmeyi zorlaştırır. Bu nedenle fesih bildiriminin metni belirleyicidir: gerekçenin somut olaylara atıfla ve tarihli biçimde yazılması, sonraki aşamaların tümünü etkiler. Ayrıca haklı nedenle fesihte, öğrenmeden itibaren işleyen kısa süreye dikkat edilmelidir.
Zorunlu Arabuluculuk Kapısı
- 7036 sayılı Kanun uyarınca işçilik alacakları ve işe iade talepleri için arabuluculuk, dava şartıdır.
- İş kazası veya meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat istemleri bakımından bu şart farklı değerlendirilir.
- Sosyal güvenlik uyuşmazlıklarında kuruma başvuru yapılması ayrı bir dava şartı oluşturur; arabuluculuk bunun yerine geçmez.
- Son tutanaktaki talep kalemleri ile dava dilekçesindeki kalemler örtüşmelidir; eksik kalan kalem için süreç yeniden işletilmek zorunda kalınır.
Mobbing İddiasını Görünür Kılan Kayıtlar
- Görev tanımındaki ani daralma veya anlamsız görevlendirmeleri gösteren yazışmalar.
- Mesai, izin ve performans değerlendirme kayıtlarındaki tutarsızlıklar.
- Kurum içi şikayet bildirimleri ve bunlara verilen yanıtlar.
- Sağlık başvuruları ve rapor kayıtları; süreçle tarihsel örtüşme kurulabilmesi açısından önemlidir.
- Tanık listesi; hâlen çalışan tanıkların beyan yükü göz önünde bulundurularak planlanmalıdır.
Kıdem ve İhbar Hesabında Kritik Kalemler
Hesap, çıplak ücret üzerinden değil; süreklilik arz eden yan haklar dahil edilerek yapılır. Yol, yemek, ikramiye ve düzenli primlerin niteliği ayrı ayrı gösterilmelidir. Bordroların imzalı olması tek başına bağlayıcı sonuç doğurmaz; ihtirazi kayıt ve fiilî ödemelerin banka kayıtlarıyla karşılaştırılması gerekir. Fazla çalışma ve tatil alacakları ise ayrı bir ispat rejimine tabidir.
İdari Şikayet Yolları Neyi Çözer
Çalışma ve iş güvenliği alanındaki idari şikayet mekanizmaları denetim başlatabilir ve işverene yaptırım uygulanmasını sağlayabilir; ancak bireysel alacağın tahsilini sonuçlandırmaz. 6331 kapsamındaki güvenlik eksiklikleri ise hem idari hem tazminat boyutunda ayrı sonuçlar doğurur. Bu yolların paralel yürütülmesi mümkündür, birbirinin yerine geçmesi mümkün değildir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Fesih biçimi, çalışma süresi ve belge durumu sonucu doğrudan etkilediğinden, adım atmadan önce dosyanıza özgü hukuki değerlendirme alınması yerinde olur.