İş sözleşmesi feshedilen çalışan için en kritik dönem, feshin hemen ardından gelen haftalardır. 4857 ve 7036 sayılı Kanunlar çerçevesinde işe iade talebi, zorunlu arabuluculuk aşamasından geçmeden mahkemeye taşınamaz. Bu nedenle dosyanın başarısı, hukuki argümanlardan önce takvime uyulmasına bağlıdır.
Fesihten Sonraki Bir Aylık Süre
İşe iade talebiyle arabulucuya başvurunun, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde yapılması gerekir. Bu süre hak düşürücü niteliktedir. Feshin sözlü yapıldığı ya da bildirim tarihinin tartışmalı olduğu dosyalarda, çıkış işleminin sisteme işlendiği tarih ve işyerindeki yazışmalar bu tespiti destekleyen veriler olarak öne çıkar.
Başvuru Öncesi Netleştirilmesi Gerekenler
- İşyerinde çalışan sayısının işe iade koşullarını sağlayıp sağlamadığı
- Kıdemin gerekli süreyi doldurup doldurmadığı
- Feshin geçerli bir sebebe dayandırılıp dayandırılmadığı ve yazılı bildirim yapılıp yapılmadığı
- Belirli süreli sözleşme iddiası varsa bunun gerçekten belirli süreli sayılıp sayılmayacağı
Son Tutanağın Anlamı ve Sonrası
Arabuluculuk görüşmesi anlaşmazlıkla sonuçlanırsa düzenlenen son tutanak, dava yolunun anahtarıdır. Son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılması gerekir. Bu kısa süre, uygulamada en çok kaçırılan aşamadır. Tutanağın bir örneğinin görüşme günü mutlaka alınması ve tarihin hemen kayıt altına alınması gerekir.
Anlaşma Metninin Kapsamı Dikkatle Okunmalıdır
Arabuluculukta varılan anlaşma yalnızca işe iade talebini değil, kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma gibi diğer alacakları da kapsayacak biçimde düzenlenebilir. Metinde yer alan feragat ifadelerinin kapsamı, sonradan açılacak davaların önünü kapatabileceğinden, imzadan önce her kalemin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir.
Sigorta ve İş Sağlığı Kayıtlarının Rolü
5510 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet dökümü, çalışma süresinin ve ücretin ispatında temel belgedir. İş kazası ya da meslek hastalığı boyutu bulunan dosyalarda 6331 sayılı Kanun kapsamında tutulması gereken eğitim, risk değerlendirmesi ve kişisel koruyucu donanım kayıtları da işverenin yükümlülüklerini gösterir. Bu belgeler, feshin gerçek sebebine ilişkin tartışmada belirleyici olabilir.
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir. İşyerinin yapısı ve feshin gerekçesi sürecinizi farklılaştırabileceğinden, fesih bildirimini aldığınız gün bir hukukçuya başvurmanız süre kaybını önler.