Fesihten sonra iki ayrı saat birlikte çalışır: işe iade talebinin kısa takvimi ve kıdem ile diğer alacakların hesap süreci. 4857, 7036, 5510 ve 6331 ekseninde yürüyen bu yapıda her talebin kendi mercii ve kendi süresi vardır. İkisini aynı takvimde eritmek, işe iade yolunun kapanmasına yol açan en yaygın hatadır.
İki talebin takvimi aynı değildir
İş güvencesi kapsamındaki fesihte, işe iade talebi için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir. Taraflar anlaşamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava açılmalıdır. Kıdem, ihbar ve diğer işçilik alacakları bakımından ise dava şartı olarak arabuluculuk yine geçerlidir; ancak bu talepler zamanaşımı süreleri içinde ileri sürülebilir. Bu iki hattın karıştırılması, alacak talebi hazırlanırken işe iade süresinin dolmasına neden olur.
Kıdem hesabında dikkat edilenler
- Hesaba esas ücret çıplak brüt değil, süreklilik gösteren ödemelerin eklendiği giydirilmiş brüt ücrettir.
- Yol, yemek, ikramiye ve düzenli yapılan yardımların hangi dönemde ödendiği belgeye bağlanır.
- Kıdem tazminatı bakımından yasal üst sınırın uygulanıp uygulanmadığı kontrol edilir.
- Aynı işverene ait farklı işyerlerinde geçen süreler için hizmet birleştirmesi değerlendirilir.
- SGK hizmet dökümü ile bordro kayıtları karşılaştırılır; uyumsuzluk varsa ayrıca not edilir.
Hangi talep hangi mercie gider
İşçi ile işveren arasındaki uyuşmazlıklar iş mahkemesinin alanındadır; iş mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar. Sigortalılık süresine ilişkin hizmet tespiti talebinde 5510 sistemi gereği Kurumun da yer alması gerekir; bu talebin yalnızca işverene karşı yürütülmesi eksik dosya anlamına gelir. İş kazası dosyalarında 6331 kapsamındaki yükümlülükler ile Kurumun rücu talebi ayrı hatlarda ilerler. İşsizlik ödeneğine ilişkin uyuşmazlıklar ise idari nitelikte olduğundan iş mahkemesinden sonuç beklenmemelidir.
Delil düzeni
- Fesih bildirimi, tebliğ tarihi ve gerekçesi ilk sayfaya yazılır.
- Bordro, banka ödeme kayıtları ve puantaj belgeleri dönem dönem ayrılır.
- Fazla çalışma ve izin iddiaları için kayıt, yazışma ve tanık listesi ayrı klasörde tutulur.
- İşyerindeki işçi sayısı ve kıdem koşulu, iş güvencesi kapsamı yönünden belgelenir.
- Arabuluculuk başvuru ve son tutanak tarihleri takvimin en üstüne işlenir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Feshin gerekçesi, işyerinin yapısı ve ödeme düzeni hesabı değiştirebileceği için, süreler kısa olduğundan fesihten hemen sonra hukuki destek alınması yerinde olur.