İş kazası sonrası açılacak davalarda en yaygın usul hatası, tüm iş uyuşmazlıklarının aynı ön aşamaya tabi olduğunun sanılmasıdır. 7036 sayılı Kanun işçilik alacakları için arabuluculuğu dava şartı haline getirmiştir; ancak iş kazasından doğan tazminat talepleri bu şartın dışında tutulmuştur. 4857, 5510 ve 6331 sayılı düzenlemeler ise olayın bildirimi, sorumluluk ve iş sağlığı yükümlülükleri bakımından ayrı katmanlar oluşturur.
Hangi Talep Hangi Yoldan İlerler
İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talepleri ile bunlara ilişkin tespit, itiraz ve rücu davalarında arabulucuya başvurma dava şartı değildir; bu davalar doğrudan iş mahkemesinde açılır. Buna karşılık kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ve ücret alacağı gibi işçilik alacaklarında arabuluculuk aşaması zorunludur ve atlandığında dava usulden reddedilir. Aynı işçinin hem kaza kaynaklı tazminat hem işçilik alacağı talebi varsa, bu iki grup için farklı ön aşamalar işletilmelidir. Kurum işlemlerine karşı yapılacak itirazlar ise sosyal güvenlik mevzuatının kendi usulüne tabidir.
Bir Aylık Süre Hangi Halde Gündeme Gelir
Bir aylık süre, iş kazası tazminatının değil, feshe bağlı taleplerin takvimidir. Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurulması gerekir. Kaza sonrası iş sözleşmesi de sona ermişse, işçinin elinde aynı anda hem süresiz nitelikte bir tazminat talebi hem de bir aylık süreye bağlı bir fesih itirazı bulunur. Bu iki takvimin birbirine karıştırılması, en çok hak kaybı doğuran noktadır.
Sorumluluğu Belirleyen Kayıtlar
- Kazanın kuruma ve kolluğa bildirimine ilişkin belgeler ve bildirim tarihleri.
- Risk değerlendirmesi, iş sağlığı ve güvenliği eğitim kayıtları, kişisel koruyucu donanım zimmet belgeleri.
- Olay yeri tutanağı, tanık beyanları ve varsa kamera kayıtları.
- Sağlık kurulu raporları ve sürekli iş göremezlik oranına ilişkin kurum kararı.
- Ücret bordroları ve çalışma süresini gösteren kayıtlar; bunlar tazminat hesabının tabanıdır.
Uygulama Sırası
- Talep gruplarını ikiye ayırın: kaza kaynaklı tazminat ve diğer işçilik alacakları.
- Yalnızca ikinci grup için arabuluculuk başvurusu yapıp son tutanağı saklayın.
- İş sözleşmesi feshedilmişse bir aylık süreyi ayrı bir hatırlatma olarak takvimleyin.
- İş göremezlik oranı belirlenmeden hesap yapılamayacağını dikkate alarak rapor sürecini takip edin.
- İşveren dışında üçüncü kişilerin de sorumluluğu varsa husumeti buna göre kurun.
Uyarı
Buradaki bilgiler genel niteliktedir ve olayınızdaki kusur dağılımını değerlendirmez. Talep türleri farklı takvimlere bağlı olduğundan, başvuru yapılmadan önce dosyanızın bir hukukçuyla birlikte planlanması önem taşır.