İş hukukunda en sert sonuç doğuran süre, işe iade talebine ilişkin olandır. Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren işleyen bir aylık süre içinde harekete geçilmezse, feshin geçersizliği iddiası artık ileri sürülemez. 4857 ve 7036 sayılı kanunların birlikte kurduğu bu düzende arabuluculuk aşaması dava şartıdır; bu adım atlanarak açılan dava usulden reddedilir ve arada geçen zaman geri kazanılmaz.
Fesih Bildirimini Elinize Geçtiği Gün Okuyun
Bildirimde feshin sebebi açık ve kesin biçimde gösterilmiş mi, savunma alınmış mı ve tebliğ tarihi belgelenmiş mi sorularının cevabı ilk gün netleşmelidir. Sebebin belirsiz olması, feshin geçerliliği tartışmasında başlı başına bir dayanak oluşturur. Tutanakların imzadan imtina şerhiyle düzenlendiği hâllerde, olay tarihindeki tanık bilgileri de hemen not edilmelidir.
Süre Zincirini Kurun
- Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurun.
- Görüşmede anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava açın.
- Karar kesinleştiğinde, tebliğden itibaren on iş günü içinde işverene işe başlama başvurusunda bulunun.
- Bu başvuru yapılmazsa fesih geçerli hâle gelir ve kazanılan karar sonuç doğurmaz.
Son adım en çok gözden kaçan aşamadır. Davayı kazanmak tek başına yetmez; kararın sonuç doğurması başvurunun süresinde yapılmasına bağlıdır.
Fazla Mesai İddiasının İspatı
- İşveren kayıt tutuyorsa, imzalı puantaj ve giriş çıkış kayıtları öncelikli delildir.
- Kayıt yoksa tanık beyanı devreye girer; tanığın hangi dönemde birlikte çalıştığı açıkça belirtilmelidir.
- Banka hesabına yatan ödemelerdeki düzenli fark, iddiayı destekleyen yan delil olabilir.
- Ücret bordrosunda fazla mesai tahakkuku varsa, o dönem için ispat yükü değişir.
Alacaklar İçin Ayrı Bir Takvim
Fazla mesai, yıllık izin ve diğer ücret alacakları için işleyen zamanaşımı süresi işe iade süresinden bağımsızdır ve daha uzundur. Ancak geriye dönük talep edilebilecek dönem sınırlı olduğundan, gecikme doğrudan alacak kaybı yaratır. İş kazası veya meslek hastalığı boyutu varsa 5510 ve 6331 sayılı kanunlar kapsamında ayrı bir inceleme başlığı açılır; bu dosyanın süre takvimi ayrıca izlenmelidir.
Arabuluculuk Masasında Dikkat Edilecekler
Anlaşma tutanağı ilam niteliğinde sonuç doğurabildiğinden, hangi alacaklardan feragat edildiği tek tek yazılmalıdır. Genel bir ibra ifadesi, sonradan talep edilmesi düşünülen kalemleri de kapsayabilir. Tutanak imzalanmadan önce metnin kalem kalem okunması gerekir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Feshin biçimi, işyerindeki çalışan sayısı ve kıdem süresi sonucu etkileyebileceğinden, süre dolmadan bir hukukçuyla görüşmeniz yerinde olacaktır.